— 408 — 
In de tweede plaats brachten de talrijke exemplaren van 
onderscheidene Caoutchouc- en Getah-pertja produceerende 
gewassen door Dr. vaN ROMBURGH op zijne reizen in Borneo, 
Sumatra, Riouw en Java verzameld, de noodzakelijkheid 
eener botanische bestudeering van dat materiaal aan den 
dag. Deze bestudeering nam zoowel in 1899 als in den 
aanvang van dit jaar mede een belangrijk gedeelte van 
BokRLAGE's tijd in beslag. Het resultaat van dit werk kwam 
gereed zeer kort voordat de schrijver op reis ging en verscheen 
kortelings als Vis nummer van het Bulletin de U Institut 
Botanique de Buitenzorg. Behalve eene enumeratie van de 
door den Heer vax ROMBURGH verzamelde planten, met 
vermelding van inlandsche namen en groeiplaatsen, alsmede 
eenige zich daaraan vastknoopende beschouwingen, houdt 
dit geschrift de beschrijving van verscheidene nieuwe soorten 
en de opstelling van een nieuw geslacht Hymenolophus in. 
Herhaaldelijk had BoEkRLAGE reeds den wensch te kennen 
gegeven om met een botanisch doel eene reis naar de Mo- 
lukken en met name naar het eiland Ambon te ondernemen. 
Toen nu de tweede aflevering van den tuincatalogus voor 
den druk gereed was, kwam hij op dat verlangen terug. 
Er bestond voor mij geen reden hem er van terug te houden 
daar ik zelf bij eene eenige jaren geleden op Ambon gedane 
reis had ondervonden, dat de bezwaren en vermoeienissen 
aan elke botanische excursie vooral in de buitenbezittingen 
onafscheidelijk verbonden, aldaar tot een minimum zijn terug 
te brengen en niet verschilden van die der vele door hem 
b.v. in het Gedeh-gebied gedane excursies. Wat de zuiver 
botanische motieven voor de keuze van Ambon als doel van 
zijne reis betreft kon zijne meening mede- niet anders dan 
ten volle worden gedeeld. In eene nota werd door hem 
aangegeven hoe Ambon eenigszins het klassieke land voor 
de botanie in Nederlandsch-Indië is, omdat RuMPHIUS aldaar 
zijn beroemd Herbarium Amboinense samenstelde en het 
meerendeel der door hem beschreven planten van daar 
afkomstig waren. Hoe goed nu ook voor diens tijd — zoo 
