— d — 
_Biracr NP. 1. 
De Heer W. vas BEMMELEN brengt ter tafel zijn ver- 
handeling: Die Abweichung der Magnetnadel; Beobach- 
tungen, Sücular-Variation, Wert- und Isogonensystemen, bis 
zur Mitte des XVIIIten Jahrhunderts verschenen als Sup- 
plement bij Deel XXI van de Observations made at the royal 
magn. and meteor. Observatory Batavia. 
Het wetenschappelijke doel dezer verhandeling wordt als 
volgt geschetst. 
De oplossing van een der meest ingrijpende hoofdvraag- 
stukken van de geophysica, n.l. de seculaire variatie van 
het aardmagnetismus, wordt door gebrek aan kennis van feiten 
onmogelijk gemaakt; het nog niet eens volledige materiaal 
der laatste 25 jaar is onvoldoende voor dit over eeuwen 
verloopende verschijnsel. Wij zijn dus gedwongen het wel 
onvolledige, maar zich over vier eeuwen uitstrekkende mate- 
riaal, dat de declinatie-waarnemingen hebben geleverd te 
gebruiken. De eerste, die deze bouwstoffen heeft samen- 
gesteld was Hansteen in 1819, evenwel voor het vroegere 
tijdperk vóór 1700 geschiedde dat vluchtig en onvoldoende. 
hem is veel gevonden en voor sommige landen beter bewerkt, 
maar de samenstelling bleef ontbreken: deze wordt nu hier 
geleverd. 
De bouwstoffen werden grootelijks uitgebreid door het 
uittrekken van gewone stuurmansjournalen bewaard in de 
Rijksarchieven in den Haag, Londen en Parijs, alsmede 
door het naspeuren in vele bibliotheken. 
Verder werd het geheele getal van 5276 waarnemingen 
aan een gelijkslachtige bewerking onderworpen en zoodoende 
de isogonensystemen voor de epochen 1500, 1550, 1600, 
1650 en 1700 op gelijkslachtige wijze afgeleid, tegelijk met 
de waarden der jaarlijksche verandering. Door de gelijk- 
tijdige eenvormige bewerking is de schadelijke invloed der 
vaak zeer groote waarnemingsfouten belangrijk verzwakt. 
