— 178 — 
bijzonder moeilijk deze methode te volgen, daar hij eerst 
op een goedwillig plaatsvervanger moet wachten, alvorens 
zijne praktijk tijdelijk te kunnen verlaten; en slechts zelden 
zal het onder de hier bestaande omstandigheden mogelijk zijn 
een plaatsvervanger voor langen tijd te vinden. 
Ik moet mij dus bepalen tot de meest nabij liggende eilanden, 
en daar ook het bereiken van deze met veel tijdverlies gepaard 
gaat, en de beste jachtterreinen natuurlijk niet naast de haven- 
plaatsen liggen, zoo blijven er meestal slechts weinige dagen 
voor de jacht beschikbaar, en alles moet dan met zooveel haast 
geschieden, dat men gedurende zulk eene reis de noodige rust 
voor zijn lichaam maar al te zeer moet ontberen. De resul- 
taten, alzoo verkregen, denk ik hier van tijd tot tijd bekend 
te maken, zonder af te wachten, tot ik over compleete verza- 
melingen kan beschikken, en als eerste bijdrage tot de kennis 
der dieren van dezen Archipel wensch ik hier de resultaten 
eener reis naar Borneo mee te deelen. 
VERSLAG EENER REIS NAAR ZUID-Oosr BORNEO. 
Door de welwillendheid van een collega werd ik in staat 
gesteld, voor den tijd van veertien dagen Tosari te verlaten, 
zoodat ik besloot deze voor eene reis naar Zwid-Oost Borneo 
te gebruiken. Daar die hulp geheel onverwacht kwam opdagen, 
had ik geen voorbereidingen kunnen maken en moest ik in der 
haast het meest noodzakelijke bijeenzoeken, zoowel om te 
verzamelen als om het verzamelde goed thuis te brengen. 
Doch hierover wil ik niet verder uitweiden, daar ik niet ver- 
wachten kan, dat anderen belang zullen stellen in de moeilijk- 
heden, die ik had te overwinnen; ik meen mij daarom te moeten 
bepalen, tot het meedeelen der gevolgde reisroute, om te doen 
uitkomen niet alleen, wáár ik verzameld heb, maar ook om te 
doen zien, hoe weinig tijd ik aan het verzamelen kon besteden, 
waardoor natuurlijk de resultaten ook niet groot konden zijn. 
Ik vertrok dan den 114" December 1894 van Soerabaja en 
was den avond van den 12%" December te Bandjermassin. 
Na daar met den Resident, den Heer BOER, en met den Heer 
