— 183 — 
Drie volwassen dieren, 9. Eén vel. Eén geraamte. Een 
schedel. Vijf hersenen. Eén Embryo. 
Deze apen komen zeer veel voor in den omtrek van Bandjer- 
massin en Pleihari. De Inlanders noemen hem Irangang, en 
mijn jager beweerde, dat de te Bandjermassin levende soort 
nog eenigszins verschilt van die te Pleihari; de eerste soort 
noemde hij Irangang-ajer, de tweede Trangang-goenoeng. 
Ik heb op beide plaatsen meerdere exemplaren verkregen, 
maar ook bij nauwkeurige vergelijking geen verschil kunnen 
vinden. Al is de verdeeling van zilver-grijs en zwart niet bij 
alle gelijk, zoo bestaan deze verschillen toch ook bij exemplaren 
van een en dezelfde plaats. (*) 
Het trof me, dat een jong dier, dat de bruine kleur der 
nestharen reeds geheel en al tegen de blijvende zwart-grijze 
had verruild, nog geen pigmentafzetting in zijn huid vertoonde. 
De huid zelve, van haren ontdaan, doet zich namelijk bij 
alle volwassen exemplaren over het geheele lichaam zwart voor, 
behalve tusschen de beenen, waar altijd eene vlindervormige 
witte plek is tusschen den onderrand der Symphyse en den 
Anus; bij het jonge dier (lengte 35 cM.; de volwassen dieren 
zijn + 60 eM. lang) is echter de geheele huid onder de haren 
nog wit; dáár, waar geen haren zijn, zooals in het gezicht, was 
de huid reeds zwart. Ik heb aan de verkregen exemplaren 
een aantal metingen en wegingen verricht, die ik later in eene 
monographie der Semnopitheci denk bekend te maken. 
Hier wil ik er slechts op wijzen, dat deze aap niet zoo uit- 
sluitend in de lage landen leeft als Schlegel en Müller be- 
weren. Op de heuvels van 7ana-laoet, (Goenoeng-mata en andere, 
waar deze nog met bosschen bedekt zijn, komt hij veel voor, 
maar natuurlijk verdween hij daar, waar de alang-alang alles 
bedekt of de heuvelen vaneen scheidt. Zijne schuwe aard 
doet hem altijd de minst bewoonde en dichtst begroeide streken 
kiezen; het is dus niet de voorkeur voor het vlakkeland, die 
hem de rimboe doet opzoeken, maar slechts zijne schuwheid. 
CH Volgens MüLLER en SCHLEGEL heet de S. frontatus: »Irangang- 
goenoeng,” 
