— 266 — 
dikwijls in de gelegenheid was deze dieren te zien en te 
schieten, zoo heb ik veel over het al of niet bestaan van ver- 
wantschap nagedacht en zal ik hier meedeelen, wat ik gezien 
en gehoord heb, en daaraan de door anderen te berde gebrachte 
bewijzen nader toetsen. 
Laten we eerst de waarde nagaan van DE VRIESE’s en van 
HorsFIELD's observatién alsmede van de door Inlanders gegeven 
inlichtingen. 
Dat de Inlanders den S. maurus ,Boedeng" noemen en den 
S. pyrrhus ,Loetoeng”, bewijst niets, want zij hebben ook een 
bijzonderen naam voor de zwarte variëteit van Felis pardus, 
en voor meer andere werkelijke of vermeende variëteiten. 
Over het verschil van karakter kan ik niet oordeelen ; dat beide 
soorten echter, zoo zij nog vrij zijn, zich verschillend gedragen, 
heb ik nimmer opgemerkt. 
De bewoners van den Tengger en van Lawang hebben ook 
geen bepaalde genegenheid voor S. pyrrhus; zij beweren boven- 
dien dat beide soorten in gevangenschap spoedig sterven, waarom 
zij ze ook niet trachten te vangen. Beschouwen we evenwel ` 
deze opvatting der bevolking van Pasoeroean als tot haar 
beperkt, dan heeft HoRSFIELD toch nog geen recht om te 
beweren, dat de Javanen den Boedeng minachten, want in 
Bagelen (het land der echte Javanen) is de Boedeng in zeer 
vele huizen te vinden. 
Nog slechter staat het met de door DE V RIESE verkregen inlich- 
tingen; zij doen eens goed uitkomen hoe gemakkelijk men, e: 
zonder het te willen, alles in de Javanen, ,hineinexaminiren” 
kan, vooral zoo men nog vreemdeling genoeg is om hun „saja” 
en „inggeh” als eene bevestiging te beschouwen, met ons „ja” 
overeenstemmende. 
Ik heb niet noodig gehad te vragen of S. pyrrhus van 
S. maurus gescheiden leeft of niet, want ik kon er mij herhaal- 
delijk van overtuigen, dat S. pyrrhus nagenoeg nooit alleen 
gezien wordt, maar steeds in gezelschap van S. maurus; men 
ziet toch op de hellingen van den Tengger, van Poespo tot 
„Lawang, steeds groote troepen van zwarte apen en onder deze bijna 
