— 432 — 
De fumarolen en de warme bronnen langs de helling van 
den Warirang en bij Tjipanas Boekoer, dat 0.7 KM. oost- 
waarts is gelegen, waren de eenige sporen van vulkanische 
werkzaamheid. Het debiet der eerstgenoemde fumarolen was 
in de laatste jaren zelfs belangrijk minder geworden en bij 
mijn bezoek aan het binnenste van den krater in 1892 deed 
geen enkele aanwijzing vermoeden, dat eene nieuwe uit- 
barsting op handen was. 
In den nacht van 17 op 18 Oetober jl. werden, aan de zijde 
van Tasikmalaja, in de hooger gelegen Dessa’s doffe slagen 
gehoord en in de richting van den krater op drie plaatsen 
vuurverschijnselen waargenomen. Het dof gerommel deed zich 
in den loop van den 18% telkens op nieuw hooren en door 
bewoners van de Dessa Soekaratoe boven Indihiang wordt 
verteld, dat niet minder dan 60 schokken van aardbeving 
werden gevoeld. Daar deze echter nergens elders werden waar- 
genomen, komt het bericht minstens twijfelachtig voor. Ook 
te Tasikmalaja werd van den top van den Missigit vuur gezien 
en te Singaparna werden de doffe slagen het eerst gehoord op 
den 184%, omstreeks 11 uur 's morgens. 
In de vlakte van Tasikmalaja werd op den 18% nergens 
aschregen waargenomen, maar de hoog gezwollen rivieren 
voerden veel asch en zand af. Vooral dit laatste verschijnsel 
wekte, in verband met het gerommel in het gebergte, herin- 
neringen aan de ramp van 1822 op en veroorzaakte eene paniek, 
waardoor in den loop van den 28% reeds verscheidene Kam- 
pongs leeg liepen. 
In den nacht van den 18%" op den 19%? October werden 
veel zwaardere en talrijker schoten gehoord, de aschregen werd 
nu ook in Tasikmalaja waargenomen en de buiten hunne ` 
oevers getreden rivieren waren in ware moddervloeden her- 
schapen. 
Dit verergerde de paniek en in den loop van den 191% ver- 
lieten meer dan 25000 menschen hunne woonplaatsen, om vooral 
naar de zijde van Mangoenredja een goed heenkomen te zoeken. 
Op den 20%" en volgende dagen werden geene verschijnselen 
