iiber die Lcbermoose. 995 



sese aperiuntia. Capitula mascula uti feminea colore viride 

 et purpurascenti-fusco variant. Occurrunt etiam (monente 

 iam sagacissimo Schmidelio) capitula androgyna, altero 

 laterenempe antheridia, altero archegonia proferentia, quo- 

 rum duo auctor laudatus (Icon. pl.tab. 34. fig. 31. 33.) depin- 

 xit; mihi ipsi autem tale quoque capitulum aliquando iam 

 obvium fuit. 



Qua ex descriptione patet, huic plantae, prout diversa est 

 eius statio, faciem esse valde mutatam. Permultis specimi- 

 nibus diligentissime et religiose collatis persuasum mihi ha- 

 beo, omnes illas mutationes per formas intermedias tam arcte 

 inter se coniunctas esse, utplures species separare non possis, 

 nisi naturae magnam vim inferas. Licet characteres , qui et 

 partium magnitudinem atque colorem , et fructuum in singu- 

 lis involucris communibus numerum spectant , admodum va- 

 riabiles sint, ita ut limites certi agnosci nequeant , numerus 

 tamen quaternarius radiorum rhacheos crassorum in capi- 

 tulo femineo plerumque occurrens , perinde atque involucri 

 duplicis et sporangiorum , quae supra descripsimu§ , indo- 

 les, inprimis autem capitula mascula peltiformia constan- 

 tes notas praebent. Quin illa capitula, si non tam ipsorum 

 magnitudinem coloremque variabilem et pedunculorum lon- 

 gitudinem diversam, quam potius ceteram eorum structuram 

 curamus, ita inter se conveniunt , ut ex iis semper, an eadem 

 sit species, agnoscere et demonstrare liceat. Speciminum ma- 

 gnitudinem diversam spectantes has tres forsan varietates de- 

 signare possumus: 



a. Maior, frondibus amplioribus innovationibusque apice 

 dilatatis obcordatis supra plerumque viridibus , capi- 



