DE VORM VAN HET HEMELGEWELF TE ВАТАУТА 
DOOR 
Dr. S. FIGEE. 
. Het hemelgewelf, hetzij bedekt dan wel onbewolkt, maakt 
zoowel bij dag als des nachts op vele menschen den indruk 
van een gewelf te zijn, namelijk zóó dat de afstand tot het 
zenith kleiner lijkt dan die tot den horizon. Van daar dat 
men dan ook spreekt van het hemelgewelf. In de werkelijk- 
heid heeft men met het beschouwen van den hemel slechts met 
riehtingen te doen, behalve in het geval van zeer lage stapel- 
wolken. Maar hetzij men den helderen sterrenhemel beschouwt 
dan wel den hemel min of meer ondoorzichtig gemaakt door 
wolken, heiigheid of nevel, steeds ontvangt men den indruk 
als omsloten te zijn door een oppervlak, waarvan de afstand 
tot ons onbepaald wordt gelaten, maar waaryan de vorm den 
indruk geeft, als boven gezegd, van een gedrukt gewelf. 
Een uitvoerige bespreking van dit verschijnsel, dat wel van 
zuiver physiologischen aard mag geacht worden te zijn, 
vindt men in de ,,Meteorologische Optik" van J. M. Ревхтек 
in 1902 te Weenen uitgegeven. Daar vindt men ook aange- 
geven op welke eenvoudige wijze men bedoelde depressie van 
den hemel kan meten en wel door aan den hemel het punt 
te zoeken of aan te geven, dat op een willekeurigen meridiaan 
den boog zenith-horizont in twee gelijke deelen verdeelt, 
en daarna den hoek te meten tusschen de richtingen oog- 
horizont en oog-halveeringspunt; het is duidelijk dat men 
hierbij een onbelemmerd uitzicht op den hemel moet hebben. 
Nu is het zoeken van dit halveeringspunt niet zoo gemak- 
kelijk als het wel schijnt. 
