Ce ` SECH 
medegedeelde uitkomsten, waarbij te Batavia voor den hoek a 
een waarde van 38° 18’ werd gevonden, zoude de depressie iets 
kleiner zijn dan 0.650; voor Midden-Europa, waarvoor volgens 
PERNTER de hoek a= 23? zoude gelden, zou de neerdrukking 
het ongeloofelijk lage bedrag van 0.300 bereiken, terwijl die 
voor Prof. NijLaND op open zee toch nog 0.78 zoude zijn. 
Naarmate men zich meer aan den physiologischen indruk 
onttrekt, komt het middelpunt C dichter bij O, en met eenige 
oefening zal het niet moeielijk vallen, en het allerminst aan 
zeelui en sterrenkundigen om de zoogenaamde schattingsfout 
geheel te doen verdwijnen en daarmede zal men dus het doel 
kunnen bereiken zich door Prof. NisLann t.a. p. voorgesteld, 
nl. plaatsbepaling zonder instrumenten. Het zij hier evenwel 
nog eens opgemerkt, dit is hier de bedoeling niet. Het is 
verkrijgen door zooveel mogelijk personen op verschillende 
plaatsen dergelijke waarnemingen als bovenbedoeld te laten 
verrichten. Het is een feit, dat men door deze physiologische 
werking zou kunnen verklaren, dat men geneigd is om verwij- 
derde voorwerpen of sterren die laag aan den horizon staan 
grooter of hooger dan de werkelijkheid te achten ; de opgaande 
zon en maan komen ons groot voor, kerkspitsen, Mercurius of 
Venus, wolkenbanken schijnen hooger boven den horizon te 
staan dan inderdaad het geval is, daarentegen is men geneigd 
om zeer hooge voorwerpen, wolken, ballons, vliegers, vogels 
enz. hooger dan de werkelijkheid te achten, ja hen zelfs 
dicht bij het zenith te willen schatten. Gedurende de 
wolkenwaarnemingen alhier in het internationale wolkenjaar 
1896/1897 op Koningsplein en Observatorium verricht kwam 
het meermalen voor dat een wolk tusschen ons waarnemers 
telefonisch werd aangegeven nagenoeg in het zenith te staan, 
terwijl bij de meting met den wolkentheodoliet bleek, dat 
de werkelijke hoogte niet meer dan 60° bedroeg. Omgekeerd 
werden door ons bij die gelegenheid een groot aantal wolken- 
photografieën genomen, die bij de meting veel lager bleken 
te zijn dan voor de nauwkeurigheid dezer metingen wel 
