— 49 — 
kromme ten opzichte van het punt P. Daar rechte lijnen, 
door © en P, P en Q' en ook door Q en @’ gebracht, bij 
de beweging van Q еп @' steeds minder gaan verschillen 
van de raaklijn in P, is het duidelijk dat dit krommings- 
middelpunt op de door P gaande normaal is gelegen en wel 
aan den hollen kant der kromme. De cirkel uit М als 
middelpunt met den straal MP beschreven noemt men den 
kromteeirkel, de straal MP den kromtestraal voor het punt 
Die cirkel, waarvan CC’ ееп boog is, is rakend aan de 
raaklijn der kromme in P en loopt in het algemeen aan den 
eenen kant van dat punt tusschen de raaklijn en de kromme, 
dus aan den bollen kant van deze; aan den anderen kant 
van P bevindt hij zich aan den hollen kant: hij raakt de 
kromme dus en snijdt haar tevens. Alle andere cirkels, 
wier middelpunten op de normaal zijn gelegen, bevinden 
zich in de onmiddellijke nabijheid van het raakpunt ter ` 
weerszijden hiervan òf aan den bollen òf aan den hollen 
kant der kromme, naarmate hun straal grooter of kleiner is 
dan de kromtestraal. 
Hoe kleiner de kromtestraal is, hoe sneller de kromme 
zich in de nabijheid van het punt P verwijdert van de 
raaklijn in dat punt, dus hoe sterker zij afwijkt van de 
rechte lijn; de reciproke waarde van den kromtestraal heeft 
men daarom als maat genomen voor de kromming. Een rechte 
lijn, die men kan beschouwen als een cirkelboog met oneindig 
grooten straal beschreven, heeft in elk punt de kromming 
nul. Raken twee kromme lijnen elkaar, en zijn dus beiden 
aan denzelfden kant der raaklijn gelegen, dan is die welke 
in het raakpunt den kleinsten kromtestraal, dus de grootste 
kromming, heeft, in de nabijheid van dat punt aan den 
hollen kant van de andere gelegen. 
Door middel van theoretische ontwikkelingen wordt aan- 
getoond, dat, wanneer een lichtstraal gaat door de atmosfeer 
van een hemellichaam, de kromtestraal in elk punt der 
lichtkromme omgekeerd evenredig is met de verandering van 
de dichtheid der atmosfeer in de richting van de — 
LXV. 
Мо. Bot.Garack 
, 1906 
