der kromme. Gaan dus van een punt Р in die atmosfeer, 
zie figuur 9, naar alle richtingen lichtstralen uit, dan heeft 
de kromtestraal van elk der lichtkrommen in dat punt een 
waarde, die verschillend zal zijn voor de verschillende 
richtingen. Om den kromtestraal te bepalen voor de richting, 
die door het middelpunt gaat, dus voor de vertikaal МР, moet 
men nagaan hoe de dichtheid verandert in een richting 
loodrecht op de vertikaal, dat is volgens een horizontale lijn. 
Daar deze rakend is aan het vlak van gelijke dichtheid, в 
die verandering nul en derhalve de kromtestraal oneindig 
groot; wij zagen reeds dat in die richting de lichtstraal 
samenvalt met een rechte lijn. 
De verandering der dichtheid is het grootst in de richting 
der vertikaal; de lichtstralen die het punt in horizontale 
richting verlaten volgen dus wegen, die in dat punt den 
kleinst mogelijken kromtestraal hebben en daar dus het 
sterkst gekromd zijn. In het algemeen is de kromtestraal des 
te kleiner naarmate de hoek, dien de richting van den licht- 
straal in P met de vertikaal maakt, minder van 90° verschilt. 
Gaat men den kromtestraal na in de opvolgende punten 
eener lichtkromme, dan blijkt deze kleiner te worden naar- 
mate de punten dichter bij het oppervlak van het hemellichaam 
zijn gelegen, omdat daar de diehtheid het sterkst verandert. 
Wanneer men de grens der atmosfeer nadert wordt met de 
dichtheid zelve ook hare verandering steeds geringer; de 
lichtkromme nadert dus meer en meer tot de rechte lijn, 
waarin zij geheel overgaat, wanneer zij de atmosfeer verlaat. 
De lichtkromme, die in één punt van haar weg een vertikale 
richting heeft, snijdt alle opvolgende vlakken van gelijke 
dichtheid volgens de normaal; er heeft dus nergens breking 
plaats en de kromme valt overal met de vertikaal te zamen: 
in elk punt der lijn is de kromtestraal oneindig groot. 
Wanneer het punt, waarvan de lichtstralen uitgaan, deel 
uitmaakt van het oppervlak, dan zullen de horizontale licht- 
krommen buiten het oppervlak zijn gelegen, wanneer hun 
kromtestraal grooter is dan de straal van het hemellichaam: 
