о Ду 2 
als de deeltjes, waarvan zij afkomstig zijn, dichter bij het 
middelpunt zijn gelegen. 
Op grooten afstand van het zwaartepunt is de dichtheid 
nagenoeg nul en nadert dus ook de kromming eener hori- 
zontale lichtkromme tot nul. In de omgeving van het 
middelpunt is wegens de zeer groote drukking, die daar 
heerscht, de gasmassa zoo sterk samengeperst, dat de wet 
van Boye niet meer geldt en de dichtheid nagenoeg niet 
verandert; ook daar moet de kromming der horizontale 
lichtkromme dus tot nul naderen. Tusschen deze uitersten, 
op een bepaalden afstand van het zwaartepunt, zal de 
kromming der horizontale lichtkromme dus een grootste waarde 
bereiken; voor alle punten van het boloppervlak met dien 
afstand als straal beschreven heeft de horizontale lichtkromme 
den kleinst mogelijken kromtestraal. 
Wanneer die kromtestraal overal grooter is dan de afstand 
tot het zwaartepunt, dan zullen alle bollen, wier gemeenschap- 
pelijk middelpunt in het zwaartepunt der gasmassa is gelegen, 
horizontale lichtstralen naar buiten kunnen zenden. Ieder 
van deze bollen vertoont zich dus iets vergroot als een schijf, ` 
die het beeld van den volgenden bol, welks straal iets 
grooter is, gedeeltelijk bedekt. Neemt men die bollen dichter 
en dichter bij elkaar, dus hun aantal grooter en grooter, 
dan blijkt, dat de geheele gasmassa een beeld zal opleveren, 
in het midden sterk lichtend, naar buiten geleidelijk uit- 
vloeiend. zonder dat ergens een rand, veroorzaakt door 
sprongsgewijze verandering der helderheid, is waar te nemen. 
Het geval kan zich echter ook voordoen, dat de kleinst 
mogelijke kromtestraal der horizontale lichtkrommen kleiner 
is dan de straal van het boloppervlak waaraan de bedoelde 
lichtkromme rakend is. Er zullen dan twee boloppervlakken 
zijn, één buiten en één binnen het eerste, waarvan de stralen 
juist gelijk zijn aan de kromtestralen der rakende lichtkrom- 
men; de buitenste van deze is de critieke sfeer en hiermede 
houdt weder verband de eritieke afstand. 
Vervolgt men een lichtstraal, die door de critieke sfeer is 
