MERE ` са 
kelde, dat den dood niet kent, toch al datgene tracht te 
ontvlieden, wat zijn leven in gevaar brengt, waartoe de 
natuur het zelfs dikwijls met zeer eigenaardige verdedigings- 
middelen heeft toegerust. De jeugdige leeftijd, die het leven 
minder waardeert dan de rijpere, of die, beter gezegd, minder 
denkt aan de mogelijkheid het te kunnen verliezen, kenmerkt 
zich over het algemeen door een geringere vrees voor den 
dood. JEAN Jacques Rousseau maakt ten dezen opzichte 
ergens de opmerking: ,,Nous nous inquiétons plus de notre 
vie à mesure qu'elle perd de son prix. Les vieillards la 
regrettent plus que les jeunes gens." METCHNIKOFF deelt in 
zijn Etudes sur la nature humaine 1) mede, dat de 80- en 
90-jarigen uit de Salpétriére allen hartgrondig hoopten nog 
100 en meer jaren oud te worden en vreesden voor het 
oogenblik waarop de dood aan hun toch werkelijk niet 
benijdenswaardig bestaan een einde zou komen maken. 
Het is opmerkelijk hoe krachtig die vrees voor den dood 
of die wil tot het leven zich zelfs openbaart op oogenblikken ` 
in het menschelijk leven, waarop dit laatste toch eigenlijk 
niet veel waarde meer vertegenwoordigt; lichamelijk noch 
geestelijk lijden, hoe diep ook, zijn in staat die vrees voor 
den dood weg te nemen. Ik herinner mij een polderjongen, 
die te Zandvoort onder een trein was geraakt, van wien 
slechts het hoofd met den romp en één arm was overgebleven 
en die niets deed dan jammeren over de waarschijnlijkheid, 
dat hij zou moeten sterven. Kan men zich dieper zielelijden 
voorstellen, dan dat van GRETCHEN uit СОЕТНЕ 8 nooit volprezen 
Fausr, op het oogenblik waarop zij in den kerker de komst 
van den scherprechter afwacht en toch ontlokt het hooren 
van sleutelgerammel haar nog den smartkreet: „Weh! Weh! 
Sie kommen, Bittrer Tod!" Мершзто gelooft niet veel van 
Faust’s verzuchtingen als deze zegt: „Und so ist mir das 
Dasein eine Last, der Tod erwünscht, das Leben mir verhasst," 
want hij laat daarop zeer ondeugend volgen: „Und doch 
ist nie der Tod ein ganz willkommer Gast!” Rousseau beweert 
1) Verschillende der hier volgende referaten zijn daaraan ontleend. 
