het huidig oogenblik op de wereld het grootste aantal = 
gelingen telt: immers 28.9 °% van het geheele mensch e 
belijdt het Boeddhisme, de leer van Czakra-Moumt, die in he 
aanschouwen van den ouderdom, de ziekte en den dood de 
aanleiding vond om het paleis zijns vaders te verlaten г 
den godsdienst te stichten, die troost zou geven voor zoovee 
leed. 
ж Waarom vreest men dan toch zoo den dood? ,,Les homily 
qui ont peur de la mort,” zegt Тотзтот, „la craignent parcequ ils 
la représentent comme un vide obscur, mais ce vide e cette 
obscurité ne leur paraissent uniquement que parcequ'ils ne 
volent pas la vie. L'homme ne doit pas craindre la mort 
plus que n'importe quel autre changement qu'il subit con- 
stamment pendant toute son existance. Personne n'a peur 
de s'endormir et cependant pendant le sommeil les choses 
se passent de méme que dans la mort, c'est à dire, il se 
produit la perte de la conscience.” 
Ook SCHOPENHAUER was reeds tot deze overtuiging gekomen. 
Wij moeten volgens hem den dood niet vreezen. Als die vrees 
gelegen is in het feit, dat wij na den dood er niet meer zijn, 
dan moesten wij met even groot afgrijzen terugdenken aan 
den tijd toen wij er nog niet waren. Een eeuwigheid 15 
reeds verloopen waarin wij niet bestonden, maar daarom 
bekommeren wij ons niet. Doch het feit, dat wij na een 
kort intermezzo van bestaan niet meer zullen zijn, vinden 
wij hard, een onverdragelijke gedachte. Zou nu deze drang 
naar het bestaan misschien hiervan een gevolg zijn, dat wil 
hebben kennis gemaakt met het leven en het zoo heerlijk 
hebben gevonden? Dat zeker niet! De opgedane ervarıng 
zou veeleer een onbegrensd heimwee moeten opwekken naar 
het verloren paradijs van het niet bestaan. Het eigenaardige 
hopen op het leven in een betere wereld, zegt SCHOPENHAUER, 
legt het meest welsprekende getuigenis af, dat het tegen- 
woordige niet veel waard is. 
De dood op zichzelf kan niet iets vreeselijks zijn. Het 
essentieele waarmede voor den stervende de dood wordt 
