— 103 — 
zonder meer op onze hedendaagsche toestanden kan worden 
toegepast. 
Een der eerste diensten, die de scheikunde en hare be- 
oefenaren aan de menschheid bewezen hebben, wat betreft 
de vermeerdering van het disponibele voedsel, is wel de 
studie der samenstelling der voedingsmiddelen voor de planten 
en de daardoor afgeleide bemesting met geconcentreerde 
meststoffen. 
Door de toepassing van guano, salpeter, opgeloste phosphaten . 
en kaliverbindingen is het gelukt om de voortbrengingskracht 
van reeds in cultuur zijnde gronden te verhoogen en andere 
tot heden onbebouwbare stukken tot voortbrengen geschikt 
te maken. 
Nu is het evenwel zeer goed mogelijk, dat we niet steeds 
kunnen voortgaan met op deze wijze de productie te vermeer- 
deren, omdat wij niet alleen van de inkomsten leven, maar 
misschien bezig zijn ook het kapitaal te verteren en dus 
te eeniger tijd tot een catastrophe moeten komen, zoo wij niet 
bijtijds van koers veranderen. Het is een bekend feit, dat de 
groote uitbreiding der productie van landbouwgewassen dateert 
van de aanwending van kunstmeststoffen, die uit hun lang- 
durige rust in de beddingen, waarin zij verscholen waren. 
Wakker geroepen in belangrijke mate hebben ere 
om de productiviteit уап den bodem te verhoogen. 
Dit is wel cen punt, dat al onze aandacht verdient, want 
wanneer het blijkt, dat deze beddingen uitgeput raken, dan 
is vanzelf de verhoogde productie slechts tijdelijk en is de 
nu geconstateerde stijging aan een vertering van ouds op- 
gestapelde voorraden en niet aan een geregeld doorgaande 
bron van voedingsstoffen voor den plantengroei te danken. 
Wat een der hoofdmeststoffen, de stikstofverbindingen aan- 
gaat. zoo wordt er behalve met plantaardigen en dierlijken 
afval uit het land zelf veel gemest met Chilisalpeter en met 
Zwavelzure ammonia. De salpeter komt uit uitgestrekte lagen 
in Zwid-Amerika, die eeuwen tijd hebben vereischt om te 
ontstaan en nu in afzienbaren tijd zijn lediggehaald. Volgens 
