— 1 — 
Nan een directe vermeerdering- van voedingsstoffen door 
opbouw in het laboratorium is van de scheikunde niets te 
verwachten, maar wel van een indirecte, hetzij door bereiding 
van chemische stoffen, die nu uit de planten worden getrokken. 
hetzij door nabootsing van sommige speciale, moeielijk verkrijg- 
bare producten door goedkooper langs anderen weg verkregene, 
met bijbehouding van intrinsieke waarde en voedende kracht, 
dus in het kort gezegd hetzij door synthetische bereiding van 
enkele plantenstoffen of door het bereiden van surrogaten 
voor zeldzame of dure voortbrengselen. 
_ Van het eerste geval is een sterk sprekend voorbeeld de 
bereiding van kunstmatige medekrapkleurstof en van de 
kunstmatige indigo. Voorheen was de medekrap de eenige 
bron voor alizarine en groote uitgestrektheden grond werden 
in beslag genomen voor de cultuur daarvan, totdat па. де 
ontdekking der bereiding van kunstmatige alizarine, die veel 
goedkooper en in onbeperkte mate kan geleverd worden, de 
medekrapbouw geheel verdween en de grond voor andere 
gewassen gebruikt kan worden. Wellicht zien wij onder 
onze oogen hetzelfde geschieden met de indigo. Tot voor 
korten tijd was de indigoplant de eenige bron dezer kleurstof, 
wel is waar werd er in het laboratorium hier en daar uit weten- 
schappelijk belang een kleine hoeveelheid kunstmatige indigo 
bereid, maar dit had geen beteekenis, totdat voor een tiental 
jaren in Duitschland op zeer groote schaal synthetische indigo 
werd bereid, die niet, gelijk men їп den aanvang vermoedde, 
een concurreerende blauwe kleur, maar inderdaad de werkelijke 
indigo op kunstmatige wijze bereid was. Of deze juist dezelfde 
uitwerking heeft als de natuur-indigo en of het mogelijk is, 
zoo dit niet het geval is, deze te verbeteren of te veranderen. 
zijn punten. die ons te ver zouden voeren als ook de vraag 
of de bereidingswijze niet zoo kostbaar is, dat de natuur- 
indigo toch nog het veld behoudt, maar in ieder geval 15 het 
weer een voorbeeld hoe de scheikunde voortgaat de maat- 
schappij onafhankelijk van den landbouw te maken en hoe 
door het vrijkomen van uitgestrekte oppervlakten grond veel 
