94 
een nieuw tijdperk was ingetreden van intensieve uitbarsting. 
Gedurende een geheel etmaal brachten de allergeweldigste 
ontploffingen, die van den morgen van 26 Augustus tot dien 
van den volgenden dag over het geheele gebied van Ned. Indië 
gehoord werden, aller gemoederen in onrust, en was de 
indruk voor de bewoners binnen den kring, waartoe bijvoor- 
beeld Batavia en Bwitenzorg behoort, overweldigend; toen de 
onrustbarende nacht, in den morgen van den 27° Augustus, 
plotseling door eene doodelijke stilte en spoedig daarop door 
eene steeds toenemende verduistering van het zonnelicht werd 
opgevolgd. 
Dat die afscheidsgroet van den vulkaan, in den vorm van 
een in zijn doodsknál uitgestoten zand- en aschregen, binnen 
zekeren omtrek onheil zou hebben gesticht, werd algemeen 
door de шей ooggetuigen van het tooneel der verwoesting 
gevreesd, maar niemand was voorbereid op de eerst laat 
buiten dien kring verspreide ongelukstijding, dat de plotselinge | 
verdooving van den vuurkolk eene beroering van de zee had 
doen ontstaan, waarbij van den krater als middelpunt vloed- 
kringen waren uitgezonden, die, toen ze de in duisternis | 
gehulde kusten van Java en Sumatra bereikten, zoodanige 
hoogte en snelheid hadden verkregen, dat ze, als een zond- 
vloed werkende, in een oogwenk eene gedeeltelijk zeer bevolkte 
en gecultiveerde landstreek, van circa 100 vierkante Kilometers 
oppervlakte, schoon veegde, еп, er alle leven vernietigende, 
in een woestenij herschiep. 
Door dit onverwacht, allergeweldigst effect, dat niet ver- 
oorzaakt werd door aardbeving, noch door eene uit aardbeving 
voortgesproten zeebeving, maar door eene beroering van het 
zeewater, die van het oppervlak schijnt te zijn uitgegaan, en 
dat juist op het einde van eene der zeldzame uitbarstingen 
van Krakatau — eene uitbarsting, die zich overigens het meest 
door knaleffect had ‚onderscheiden — neemt het gebeurde op 3 
27 Augustus 1885 een merk waardige plaats in de geschiedenis 
van het vulkanisme in. 
= TEEN Š 
