85 
Deze plek deed ik uitgraven, toen een dier te voorschijn 
kwam, dat de koelies verschrikt achteruit deed stuiven daar 
zij het op het eerste gezicht voor een slang hielden. Het 
bleek echter een bijna volwassen Sondarie-worm te zijn, die 
met forsche rukken in grillige en snelle lichaamsbewegingen 
heen en weder sprong, ор dezelfde wijze als kleine lumbriei 
zulks doen wanneer zij opgegraven worden. 
Bij die gelegenheid verhief de worm zich soms twee voel 
boven den bodem. Toen het dier gepakt werd kronkelde het 
zich als een slang om den arm en spoot langs de rugporiën 
een vocht uit in fijn verdeelden toestand , als bij een carbolsprav. 
Tegelijker tijd kwam tusschen de segmenten van de achterste 
helft van het lichaam een oranjegeel vocht te voorschijn. dat 
buitengewoon kleverige eigenschappen bezat en eerst met 
groote moeite van mijne handen, die er mede in contact 
waren gekomen, kon worden verwijderd. 
De mij vergezellende Soendaneezen verklaarden, dat daar ter 
plaatse dikwerf Sondarie-wormen aangetroffen worden in den 
humus, welke de groote nesten der Nidularia-varens in zich 
bevatten. 
Daar die varens nog al hoog op boomstammen groeien, kan 
dit niet anders worden verklaard dan door aan te nemen, dat 
de wormen door die kleverige uitzweeting in staat zijn gesteld 
tegen boomen op te klimmen. 
Batata, 15 Maart 1884. 
