( 111 ) 



komt dicht bij Utrecht, dus hoogerop, dan verder noordelijk, 

 dus meer stroomafwaarts. Ten Z. van Maarssen komt be- 

 trekkelijk weinig veen voor en is dit meer door zand 

 vervangen, dat trouwens ook bij Breukelen en Nieuwersluis 

 nog in ruime mate voorhanden is, maar ten N. van het 

 eerste dorp slaagt het veen er meer en meer in zijne plaats 

 tegen het zand te handhaven. 



Dit laat zich dan ook gemakkelijk verklaren uit de af- 

 nemende stroomsnelheid van den vroegeren Rijnarm. Een 

 bewijs der aanzienlijke stroomsnelheid wordt tevens geleverd 

 door het meermalen voorkomen van hellende zandlagen, 

 waarop wij herhaaldelijk wezen. 



Eigenaardig is verder op verscheidene punten de uitkomst 

 van den strijd tusschen oxydatie van boven en reductie van 

 onder, tusschen de zuurstof der lucht en de oplosbare bestand- 

 deelen van het veen. Daar, waar de veenlaag ontbreekt, 

 heeft de bruine rivierklei steeds eene grootere dikte ver- 

 kregen ten koste van de blauwe, ja zelfs werd eenmaal 

 waargenomen (fig. II) hoe de oxydeerende werking van het 

 van boven indringende regenwater zich tot op eenigen af- 

 stand zijdelings uitstrekt tot zelfs boven de veenlaag. Het 

 is alsof de reduceerende humusverbindingen daar naar den 

 doorlatenden ondergrond worden afgevoerd en dus in hare 

 uitwerking geneutraliseerd, zoodat zij eerst in grootere 

 hoeveelheid voorhanden zijnde en blijvende, de blauwe klei 

 voor oxydatie of verweering kunnen beschutten. 



Geheel voltooid is het droge Merwedekanaal nog wel 

 niet, maar het graafwerk is thans nagenoeg overal onder- 

 handen genomen, hetzij door handenarbeid, hei zij met 

 excavateurs, zoodat het zeer onwaarschijnlijk is, dat verder 

 graafwerk nieuwe profielen van eenig belang zullen bloot- 

 leggen. Mocht dit onverhoopt het geval wezen, dan kan 

 de beschrijving daarvan zeer geschikt eene plaats vinden 

 als aanhangsel bij het verslag onzer waarnemingen in den 

 Nieuwen Maasmond, die in de eerste paar jaren zeker nog 

 niet voltooid zal wezen. 



Utrecht einde Mei 1891. j. LOMÉ 



