( 137 ) 



rotundifolia, groeien ook op de hoogere punten welig. Erica 

 Tetralix is zeer gewoon ; op het zand is zij zeldzamer, om op 

 de zandstuivingen geheel door Calluna vulgaris vervangen te 

 worden. Al heb ik de flora nooit uitsluitend ter karteerina: 

 gebezigd, toch gebruikte ik haar dikwijls met vrucht als 

 waarschuwing dat de ondergrond van karakter veranderde, 

 hetgeen dan altijd aan boringen werd getoetst. 



Naar het Noorden werd aanvankelijk de weg tot Stockum 

 vervolgd en dezelfde leembank overal aangeboord. Hier 

 wordt het terrein echter heuvelachtiger en wordt de leem 

 eerst op grooter diepte (ongeveer 10 d.M.) aangetroffen. 

 Naar mij medegedeeld werd moet de leembank hier minder 

 dik wezen dan bij den Viersprong ; gaarne zou ik hier mijn 

 15-meter-boor gebruikt hebben, doch om de kosten, welke 

 daaraan verbonden zijn, moest ik dit opgeven. De bank werd 

 verder noordelijk vervolgd langs Bensbergen en op de Hulpe 

 en den Hemmel. In de onmiddellijke omgeving van den straat- 

 weg bestaat een korte onderbreking door zand; daarna verschijnt 

 de leem weer met het karakter van de Viersprongleem, 

 vet en rijk aan keien. Aan den Lokerhoek was het hier en 

 daar twijfelachtig of men niet met tertiaire klei te doen had, 

 die aan den Brinkerhoek en den ïïerikerberg duidelijk te 

 voorschijn treedt, zonder dat het mij echter mocht gelukken 

 fossielen daaruit te verzamelen. Het bovenst ligt een klei 

 met kalkconcreties (mennekes) ; daaronder volgt een donkere 

 klei met overblijfsels van hout. Aangezien mijn boren, die 

 reeds twaalfmaal gebroken waren en steeds minder bestand 

 bleken te zijn, een voortzetting van het onderzoek (dat boven- 

 dien om de bontheid der lagen vrij langdurig zou wezen) 

 verboden, werd dit gedeelte tot een volgend jaar uitgesteld. 



Nog een woord over de lagen, die ten Oosten en ten 

 Westen de leem begrenzen. Deze beide zand vormingen liggen, 

 afgezien van de zandstuivingen die er in voorkomen, lager 

 dan het leemgebied ; zij vormen de hellingen van den grooten 

 leemrug. . Het westelijke en oostelijke hellingzand verschillen 

 onder anderen in gehalte aan skandinaafsche gesteenten ; het 

 oostelijke is daaraan namelijk rijker dan het westelijke ; een 

 nauwkeurige vergelijking was evenwel wegens den beperkten 



