( 186 ) 



in welke volgorde zij met het bloed tot de binnenvlakte van 

 het hart worden toegelaten, de eene zelfstandigheid steeds 

 de werking der andere vermindert en opheft. 



Bene door den S. gedemonstreerde curvenreeks toont na- 

 der aan, hoe, onder den invloed van digitaline-houdend bloed, 

 het kikvorsehhart meer frequente en meer energieke contrac- 

 ties, een langeren duur van de systole, een korteren van de 

 pauze, en bij te lange inwerking stilstand in systole vertoont, 

 terwijl onder den invloed van muscarine de frequentie en 

 intensiteit der hartscontracties afnemen, de diastole langer 

 duurt, de pauzen verlengd worden en het hart eindelijk in 

 diastole stil staat. 



Laat men deze twee wederkeerige tegengiften gelijktijdig 

 in verschillende en in de verschillende proeven varieerende 

 hoeveelheden met het bloed tot het hart toe, dan blijkt, 

 dat bij gelijktijdige aanwending het antagonistisch effect 

 des te sterker uitvalt, naarmate tegenover eene oplossing 

 van bepaalde sterkte van de eene stof, de oplossing der 

 andere binnen zekere grenzen meer verdund wordt. Zoo 

 wordt het nadeelig effect eener niuscarine-oplossing van 

 1 : 25000 bij gelijktijdige aanwending eener digitaline-oplossing 

 van 1 : 5555 duidelijk versterkt, maar bij gelijktijdige aan- 

 wending eener digitaline-oplossing van 1 : 33333 bijna geheel 

 en al opgeheven, zooals door den S. met behulp eener gra- 

 phische voorstelling nader wordt gedemonstreerd. Men kaki 

 op die wijze het verlammend gif met zoo kleine hoeveel- 

 heden van het prikkelend verbinden, dat in het eindeffect geene 

 nadeelige werking meer bespeurd wordt, en het orgaan den 

 invloed van een nieuwe stof met eigenaardige werkingen 

 schijnt ondervoDden te hebben. 



Eindelijk doet de S. uitkomen, hoe de gelijktijdige aan- 

 wending van wederkeerige tegengiften voordeelig werkt bij 

 het herstel, na het staken van het toevloeien van het ver- 

 giftigd bloed. Terwijl het alleen door muscarine vergiftigd 

 hart, na het staken der vergiftiging, een zeer geruimen tijd 

 noodig heelt om tot den normalen toestand terug te keeren, 

 komt het, na de aanwending van bepaalde hoeveelheden 

 muscarine en digitaline in zijne functies bijna even belang- 



