( Mï ) 



Wanneer het nu verder mogelijk is, de eerste van deze 

 beide eventualiteiten en daarmede tevens ook de derde op 

 grond van in de wetenschap vaststaande stellingen te elimi- 

 mineeren — en dit komt mij zeer goed uitvoerbaar voor 

 — dan kan men de bekende feitelijke levenswijze der scha- 

 duwplanten niet anders verklaren dan uit eene veel kleinere 

 ademhalings-intensiteit er van, die in dit geval dus met 

 groote zekerheid gededuceerd kan worden en alleen nog, 

 om volkomen zeker te gaan, de experimenteele verificatie, 

 die ik getracht heb te geven en die hieronder zal worden 

 medegedeeld, behoeft. 



Wel vindt ook het reductieproces (de productie van or- 

 ganische stoffen) in verschillende planten met verschillende 

 energie plaats. Deze bewering is niet alleen volgens de 

 verschillende anatomische eigenschappen van het chloro- 

 phylorgaan a priori waarschijnlijk, er zijn zelfs ontwijfel- 

 bare experimenteele bewijsstukken voor aanwezig. Volgens 

 opgaven van Ppeffee * werd b. v. de specifieke productie- 

 energie voor Phaseolus multiflorus op 1 M 2 . bladvlakte en 

 in een uur tijds 0,34 gr. droge stof, voor Ricinus f 0,56 

 gr. gevonden. Men zou derhalve kunnen veronderstellen, 

 dat de schaduwplanten wellicht door eene ongewoon sterke 

 productie-energie zich onderscheidden, waarvan, na vermin- 

 dering der lichtbron, nog zulk een groot gedeelte zoude 

 overblijven, dat deze tegenover de ademhaling ook onder 

 zeer ongunstige omstandigheden, wat het licht betreft, 

 evenwicht vermochten te bewaren. 



Zulk eene veronderstelling ontmoeten intusschen de aller- 

 grootste theoretische moeilijkheden, die uit de endothermi- 

 sche natuur van het productieproces ontstaan. Dit proces 

 heeft niet plaats als het exothermische ademhalingsproces, 

 onafhankelijk van uitwendig ter beschikking staande arbeids- 

 bronnen, maar het heeft tot onmisbare voorwaarde : de 

 aanwezigheid van licht en wel zoo, dat dit licht — natuur- 



* Pflanzenphysiologie 3881 I p. 204. 



f Zal wel moeten zijn Helianthus annuus. Zie den voorafgaanden 

 text op p. 204- van het aangehaalde boek. 



