88 
vinden wij een aantal termen weder, ook door de Thaalibi 
genoemd. P. 14 over de edele planten. (ahrär al-boqûl) 
daarmede worden die planten bedoeld, welke een tengere en 
fiine stengel hebben, tegenover de grovere en hardere soorten, 
die mannetjes-planten (zokür) genoemd worden. Er volgt 
een lijst van 38 planten, wier wetenschappelijke namen, voor 
zoover reeds bekend, de uitgever bijgevoegd heeft. P. 18 eenige 
niet-edele planten (6 namen). P. 19 mannetje s-planten, 
daaronder vele compositen, labiaten en liliaceeën (in "t geheel 
35 namen, van sommige ook synonymen). P. 23 niet-mannetjes- 
planten (5 namen). Hieraan voegt de schrijver enkele opmer- 
kingen over de hamdh en kholla genoemde plantensoorten. 
Hij zegt: »Alle edele en mannetjes-planten en de arfadj 
genoemde soorten, voorzoover zij niet tot de kh olla gerekend 
worden, heeten ham d h, behalve de grootere planten (boomen), 
die noch onder de genoemde categorie, noch onder de zoo- 
genaamde djanba vallen.” Een verwarde definitie! Uit 
hetgeen verder medegedeeld wordt en ook uit andere bronnen 
bekend is, volgt echter dat hamdh voornamelijk zouthou- 
dende scherpe en bittere kruiden aanduidt. Djanba zijn plan- 
ten, die tusschen boom en kruid het midden houden (struiken). 
De naam arfadj, die ook thans nog gebruikt wordt, om- 
vat, volgens Foureau, Essai de catalogue etc. (Parijs 1896) 
Rhanterium adpressum, suaveolens, Anvillea radiata, Francoeu- 
ria crispa, Santolina squarrosa, allen compositen. 
De verdeeling in hamdh en kholla, die dus op alle plan- 
ten, behalve de grootere betrekking heeft, is van belang voor 
de voeding van den kameel. Volgens den Arabier zijn de 
kholla-kruiden voor dit dier wat voor ons het brood is en 
nemen de ham dh de plaats in van het (veel zeldzamer ge- 
geten) vleesch in de voeding van den mensch; zij dienen 
als »toespijs” bij de kholla. Deze laatste, alleen genuttigd, 
maken het vleesch van den kameel hard en zijn vet vast en 
sterk. Van enkel h a m d h-kruiden »valt" de buik der kameelen 
uit,” »worden hun achtereinden groot,” worden zij treurig en 
