( 93 ) 



paden (de gorter, p. 156) en Ophrys cordata in de duin- 

 valleien achter Overveen bij Haarlem (de gorter, p. 237), 

 schijnen hier niet meer te groeijen. Ik spreek nu niet van soor- 

 ten, welke welligt vroeger met andere verward zijn en die dus 

 hierbij niet in aanmerking komen; maar verscheidene zijn stel- 

 lig uit Nederland verdwenen, zonder dat wij de oorzaak daar- 

 van met genoegzame zekerheid kunnen nagaan. 



Ook buitenslands zijn voorbeelden van vermindering, b. v. 

 van de hulst in Zweden, die daar zijn ondergang te gemoet 

 schijnt te gaan (NaGELi, p. 36). De ceders van den Libanon 

 verminderen zeer aanmerkelijk, en van de vroeger in Afrika zoo 

 veelvuldige boomen uit het geslacht jEncepkalarlos, vindt» men 

 nog maar enkele zeer oude stammen overgebleven (NaGELi, p. 35). 



Met het verminderen van eenige planten moet de vermeer- 

 dering van andere gepaard gaan en met het verdwijnen van 

 eenige soorten het ontstaan van andere, waarvan ik nu de 

 waarschijnlijkheid zal trachten aan te wijzen. 



III. Laat ons eerst nagaan, welke vermeerdering van 'soorten 

 in eenige landstreek tegen de vermindering van andere o ver- 

 staat, en welke vermeerdering dus tot het verdringen en 

 doen verdwijnen van andere aanleiding moet geven. Niet alleen 

 dat granen, wortelgewassen, vlas, klaver en andere bouwplanten 

 en boomen de planten der heiden en veenen verdreven hebben; 

 verscheidene planten zijn als onkruiden met en tusschen die 

 bouwplanten naar andere oorden overgebragt en hebben soms 

 eene allerbelangrijkste uitbreiding verkregen. De korenbloem 

 [Centaur ea Cyanus) is nog voor weinige jaren in Klein- Azië 

 gevonden tusschen en met de daar oorspronkelijk in het wild 

 groeijende rogge *), met welk graan zij dus waarschijnlijk overal 

 verspreid zal zijn; met de gewone . boekweit zal de wilde of 

 Tartaarsche boekweit waarschijnlijk herwaarts zijn overgevoerd; 

 van het vlas is het dederzaad bijna overal de trouwe gezellin; 

 eene soort van Orobanche, O. minor, vroeger hier onbekend, is 

 welligt te gelijk met het zaad der roode klaver naar Nederland 

 overgebragt. In Vlaanderen was zij reeds voor lang bekend on- 



I 



<) Tijdschrift voor Nijverheid, XV (1852), bl. 20—21. 



