( 126 ) 



hare nadering tot het westen van Europa; doch hoezeer het 

 onmiskenbaar is, dat zij van uit het oosten hare verwoestingen 

 steeds nader en nader aan de grenzen van Europa uitbreidt, is 

 toch de weg, langs welken zij in ons werelddeel ingevoerc 

 werd, vaak te veel vertakt, dan dat wij fyaar altijd gemakkelijk 

 op den voet kunnen volgen, om met volkomen zekerheid aan 

 te toonen, dat zij zich door het persoonlijk verkeer den we£ 

 naar Europa heeft gebaand. In Junij 1830 zien wij haar het eerst 

 in Astrachan uitbreken en haren ,weg langs de Wolga vervol- 

 gen. In October van het zelfde jaar tast zij Odessa aan en ver- 

 breidt zich van daar in de Krim, terwiji zij den Ural opwaarts 

 zich tot Uralsk uitbreidt. Het is blijkbaar dat zij zich hiei 

 reeds over eene uitgebreidheid heeft uitgestrekt van zoodanigen 

 omvang, dat aan een geregeld vervolgen van haren weg niet 

 te denken valt. 



Ten aanzien van de tweede pandemie zij het genoeg op 

 merken, dat zij ook ditmaal zich het eerst te Astrachan in Juli 

 1847 vertoonde, en van daar weder langs de Wolga opwaarts 

 zich verspreidde. Van Astrachan gaat zij langs hetzelfde stroom- 

 gebied tot Suratow naar Moscou, en tast in October Petersburg 

 aan. Gelijktijdig zien wij haar heerschen in Klein-Aziè, waai 

 zij zich dit jaar niet verder dan tot Trebizonde en Broussa 

 uitstrekte, terwijl zij zich in Constantinopel tot slechts weinige 

 slagtoffers bepaalde. Ook in Egypte vertoonde zij zich ter- 

 zelfder tijd, even als in Algerië en Tunis. 



Wanneer wij dus deze beide pandemiën gadeslaan op het tijd- 

 stip, dat zij in Europa indringen, dan kunnen wij niet wel ver- 

 wachten, dat zij eene algemeene overtuiging omtrent de overbren- 

 ging der cholera door het personenverkeer konden vestigen, en za 

 het ons niet bevreemden, dat de meening dergenen, die de mias- 

 matische verspreiding voorstonden, meer en meer ingang vond. 

 Geheel anders vertoont zich evenwel de tegenwoordige pan- 

 demie; wij kunnen hier met vrij groote naauwkeurigheid den 

 weg aanwijzen, dien de cholera bij het indringen in Europa ge-, 

 volgd heeft. 



Wel had zij reeds sedert 1858 weder in Japan, in 1861 in 

 het regentschap Pentjab in Britsch-Indië, in 1862 en 1863 

 in China met vernieuwde woede geheerscht; wel had zij reeds 



