( 138 ) 



te Leiden op eene bloeijende plant van dezelfde soort gedaan, 

 welke de vriese ter vergelijking naast die van teysmann plaatst. 

 Deze waarnemingen kunnen voor ons doel echter geen licht ge- 

 ven, daar zij slechts éénmaal in de 24 uren hebben plaats gehad. 



Eenige jaren voor het verschijnen der laatstgenoemde waar- 

 nemingen, maakte ons geacht medelid, de Hoogleeraar harting, 

 een onderzoek van den groei van den hopstengel bekend *), 

 hetwelk in uitvoerigheid en nauwkeurigheid alle vorige na- 

 sporingen verre achter zich liet. Van 1 Maart tot 29 Juli 

 werd driemaal in de 24 uren (nam. te 7 U 's morg., 3 U nam. en 

 l^u 'sav.) de lengtegroei van den hopstengel opgeteekend, met 

 gelijktijdige waarneming van de luchtgesteldheid, de hoeveelheid 

 gevallen regen, de richting en kracht van den wind, den stand van 

 barometer, psychrometer en van den thermometer in de lucht (zoowel 

 in de schaduw, als nevens de plant) en in den grond. Aange- 

 zien de Heer harting meende opgemerkt te hebben, dat de 

 onderscheidene takken van eene zelfde plant niet steeds gelijken 

 tred hielden in dagelij kschen groei, zoo sneed hij van de aan 

 de proef onderworpen plant alle stengels weg op drie na, die 

 gelijktijdig gemeten werden. Door verschillende omstandigheden 

 werd echter het onderzoek slechts met een dier stengels ten 

 einde toe voortgezet. 



Van de verschillende uitkomsten door den schrijver verkre- 

 gen, vermeld ik alleen die, welke met mijn onderwerp in on- 

 middellijk verband staan. Zij zijn de volgende: 1°. Er heeft in 

 den aanvang van den groeitijd eene dagelijks toenemende ver- 

 snelling plaats, welke onafhankelijk is van de uitwendige in- 

 vloeden; deze versnelling heeft haar maximum bereikt omstreeks 

 het begin van Juni, en daarop ontstaat eene dergelijke toene- 

 mende vertraging van den groei, welke inzonderheid merkbaar 

 wordt bij het verschijnen der bloemknoppen; na de ontluiking 

 der bloemen neemt de groei meer en meer af en houdt geheel 

 op in het tijdperk der bevruchting. 2°. In den aanvang over- 

 treft de groei van 7 — 3 ure de som van den groei in de beide 

 andere tijdperken van het etmaal ; maar, al naar gelang de sten- 

 gel langer wordt, versterkt de groei in deze laatste en vermin- 



*) Tijdschr. v. nat. gesch. en physioL Dl. IX. blz. 296-348 (1842). 



