( 143 ) 



nemingen diende, bij ongeluk een weinig gekneusd, waarop 

 terstond, ten einde geene onjuiste uitkomsten te verkrijgen, een 

 andere tak derzelfde plant die eene lengte had van 0,348 

 met. voor de metingen bestemd werd. 



De Heer harting heeft aanbevolen om, bij dergelijke onder- 

 zoekingen, van de plant die tot de waarneming dienen moet 

 alie andere stengels behalve den voor het onderzoek bestemden 

 weg te snijden, omdat niet alle takken steeds gelijkelijk groeien. 

 Het kwam mij bij de genoemde planten niet wenschelijk voor, 

 dit toe te passen, want zoo men bij meerjarige planten met 

 houtigen stam alle loten op één of twee na wegneemt, ver- 

 breekt men het natuurlijk verband tusschen stengel en wortel; 

 men heeft dan later als gevolg hiervan telkens een aantal ad- 

 ventiefknoppen wegtesnijden en dus weer nieuwe wonden te 

 maken. Het was mij bij mijne proeven te doen, om den norma- 

 len gang der ontwikkeling te bespieden. Dit kon alleen geschie- 

 den door de plant zooveel mogelijk in normalen toestand te laten. 

 Bovendien al is het ook waar, dat dè eene tak steeds grooter 

 lengte bereikt dan de andere, men mag toch wel aannemen, 

 dat de verschillende takken eener zelfde plant, aan dezelfde in- 

 vloeden blootgesteld, denzelfden gang van ontwikkeling zullen 

 volgen, en hierom, niet om de absolute lengtemaat was het 

 hier te doen. 



Mijne waarnemingen op Cucurbita hebben dit vermoeden be- 

 vestigd. Bij deze zaaiplanten, die nog klein waren toen de me- 

 tingen begonnen, en waarvan ik alzoo nagenoeg de geheele ont- 

 wikkeling kon nagaan, zijn aanstonds alle stengels op één 

 na verwijderd. Gelijk de straks volgende cijfers kunnen aantoo- 

 nen, week bij deze planten de algemeene gang van den groei 

 niet af van dien der takken der andere planten. 



Ten opzichte dier Cucurbita-planten heb ik nog eene opmer- 

 king. De beide planten, gelijktijdig gezaaid en verplant, de 

 eene met den kop naar het Noorden, de andere naar het Zuiden 

 gericht, vertoonden van den 19 den Juni tot di j n 27 sten Juli 

 nagenoeg geen onderscheid in groei, totdat op dien datum, bij de 

 eene door een ongeluk met het meten, de stengel bijna geheel 

 afbrak. Het bovengedeelte van den stengel begon eenigszins te 

 verwelken, zoodat reeds besloten werd deze plant niet meer te 



