( 16 ) 



kleine dikwandige cellen zamengesteld, wat ik vroeger (Annal. 

 d. Sc. nat. I. c. p. 198) werkelijk aannam (PI. II. fff. 2 bij a, 

 fig. 3, fig. 6 sterk vergroot); ook gottsche (Bot. Zeitung 1845, 

 p. 400) was van dat gevoelen. Maar wel beschouwd vinden 

 wij hier, wat bij de corpuscula der Coniferen reeds door schlei- 

 den werd opgemerkt. De buitenste oppervlakte der celmem- 

 braan van het corpusculum is alom met eene laag van zeer 

 kleine cellen als met een epithelium bekleed (hofmeister, Ver- 

 glek'h. Untersuch. tab. 28 en 29). Gottsche bepaalde de dikte 

 van het geheele vlies bij Macrozamia op 0,01 millim. In de 

 rijpe zaden liggen de corpuscula in den top van het endosperm, 

 meer of minder platgedrukt, somtijds van boven vrij, in andere 

 gevallen aan de onderzijde der areolae vastklevend; trekt men 

 den verdroogden nucleustop of conus af, volgen zij meestal met 

 de door den embryo naar boven opgevouwen suspensoren. Of 

 de corpuscula aan den top doorboord zijn, kon ik niet bepa- 

 len; bij die, welke ik voor niet bevrucht houd, is geen spoor 

 van opening te zien ; bij de bevruchten ziet men de reeds ver- 

 melde fragmenten van cellen aan den top (PI. II. fig. 8) en 

 welligt dringt daartusschen de pollenbuis in; maar een over- 

 blijfsel daarvan heb ik in geen der talrijke zaden, die ik onder- 

 zocht heb, gevonden. 



Uit de basis der corpuscula treden de suspensoren naar bui- 

 ten, meer of minder spiraalsgewijze naar beneden, in de cen- 

 trale holte van het endosperm indringend, later door den em- 

 bryo meer naar boven geschoven; of de suspensoren van naburige 

 corpuscula zich met elkander kunnen vereenigen, is mij niet 

 duidelijk geworden; veelal vindt men éénen sterken suspensor, 

 die den embryo voortbrengt, zoo als op PI. II. fig. 2 en 4, 

 die zijn oorsprong heeft uit een corpusculum, dat verscheurd 

 schijnt of bij het doorsnijden vernietigd werd, wiens overblijf- 

 sels aan de basis der overige sterile nog zigtbaar schijnen te 

 zijn; in fig. 8 echter zijn twee ineengekronkelde suspensoren, 

 waarvan de langere den embryo draagt. De suspensoren vormen 

 zijtakken, die in knobbelvormige rudimentaire embryonen ein- 

 digen (fig. 4 en 8). Deze draden representeren het deel, dat 

 de vroegere carpologen filum suspensorium noemden, r. brown 

 suspensor, waarvoor ik met het oog op de functie de benaming 



