( 104 ) 



door böhm gegeven. Verdamping en opneming hielden daar vol- 

 strekt geen gelijken tred, maar de verhouding tusschen beide 

 kon willekeurig veranderd worden door de drukking van het 

 water op het afgesneden einde positief of negatief te maken. 

 En werd de negatieve drukking, of met andere woorden, de zui- 

 ging van het kwik groot, dan vielen de cellen niet samen, zoo 

 als volgens böhm's verklaring moest geschieden, maar de ver- 

 damping ging voort en er werd lucht door den geheelen tak 

 heen gezogen, die uit de vaten en luchtkanalen der snede te 

 voorschijn kwam en zich boven het vocht verzamelde. 



Die doorvoering van lucht door de plant heb ik meer dan 

 eens krachtig zien plaats hebben. De aanleiding daartoe gaf 

 mij de volgende proef, waarin ik wilde leeren kennen met hoe 

 groote kracht het voor de verdamping noodige water wel werd 

 opgezogen. 



Den 9 Maart 1867 des nam. te 4 ure werd een bebladerde 

 tak van Clethra arborea door een doorboorde caoutchouckurk 

 luchtdicht geplaatst in een wijdmondsstopfleschje met water ge- 

 heel gevuld. Door de tweede opening derzelfde kurk (zie Tig. 4) 

 werd evenzoo luchtdicht eene open, met water gevulde, omgebogen 

 buis gebracht, waarvan het omgebogen, 40 centim. lange been, 

 met de opening dompelde *in een glaasje met kwik. Na 2 uren, 

 d. i. 's avonds te 6 ure, was het kwik in de buis reeds 6.25 

 cent. gerezen. Die rijzing ging regelmatig voort, terwijl de tak 

 uit het fleschje water opnam. Den volgenden morgen 



10 Maart te 7| ure stond het kwik 25.5 centim. hoog 



// 11 u voorm. v n ff 28.0 // // 



// 3 u nam. // // // 31.0 // v 



fr 6 u av. // // // 34.0 // ff 



11 Maart u 6 ^ u voorm. // // » 35.5 // // 



ff ff 11 u // was het kwik over de kromming der 

 buis heen in het fleschje gevloeid, waarom de toestel werd af- 

 gebroken. De tak was hierbij frisch gebleven. 



Deze krachtige opstijging van het kwik, die mijne verwach- 

 ting overtrof, deed mij de proef met een langere buis herhalen. 

 Noch met Clethra arborea noch met andere bebladerde takken 

 is het mij echter gelukt weder zoodanige snelle en krachtige 

 opstijging te verkrijgen. Steeds kwamen na korter of langer 



