( 109 ) 



ken overeind en bevestigde daaraan van boven zakken met het 

 bederfwerend vocht. Meestal drong het dadelijk in het hout 

 en er ontweek vocht aan de onderzijde. Was het uitvloeiende 

 vocht gelijk in zamenstelling aan het opgegotene, dan achtte hij 

 het hout voldoende doordrongen. 



In lateren tijd heeft vooral hartig zich met het onderzoek 

 van de beweging der vochten in het hout bezig gehouden [Bot. 

 Zeit. 1853. p. 313). Boorgaten, in den vorm van een liggende 

 ster in levende boomen gemaakt, en alle gesloten, behalve één, 

 dat met een reservoir van houtzuur ijzeroxyde in verband ge- 

 bracht werd, vertoonden hem de verticale opstijging van deze 

 vloeistof in het hout, even als duhamel dit gevonden had. 

 Boven in het hout zag men eene donker gekleurde ster van 

 gelijken vorm als die door de boorgaten gevormd, zoodat de 

 gekleurde oplossing niet zijdelings, maar alleen rechtstandig op- 

 waarts geleid werd. 



Van de handelwijze van boucherie maakte hartig gebruik, 

 om eene zekere hoeveelheid sap uit het hout te verkrijgen. Op 

 een afgesneden stuk stamhout plaatste hij een glazen buis, goot 

 in deze een weinig van een donker gekleurde vloeistof, (zooals 

 houtzuurijzer, lakmoes- of karmijnoplossing), en daarna eene ruime 

 hoeveelheid water. Zoo lang het aan de ondervlakte uitvloeiende 

 vocht volkomen ongekleurd afliep, hield hij het voor zuiver 

 plantensap. Van dit sap, op verschillende hoogten van den stam 

 verzameld, onderzocht hij de dichtheid, waarbij hij tot uitkomst 

 verkreeg, dat, met uitzondering van den eik, bij al de aan de 

 proef onderworpen boomen de dichtheid met de hoogte van de 

 plaats van inzameling toenam. [Bot. Zeit. 1861. p. 22). 



Eindelijk heeft onlangs böhm opgemerkt (Sitsungsber. der 

 Kais. Afcad. in Wien. 1863. Bd. 48, p. 13) dat men uit wil- 

 gentakken, door de drukking eener waterkolom die de lengte van 

 den tak slechts weinig overtreft, vocht kan uitpersen. 



Zoover mij bekend is, heeft echter geen der schrijvers (met 

 uitzondering gedeeltelijk van boucherie) den aard van dit door- 

 vloeien van vocht en de omstandigheden waaronder het plaats 

 heeft, opzettelijk bestudeerd. Hopende dat het nader onderzoek 

 van deze verschijnselen iets mocht bijdragen tot kennis van de 

 sapbeweging in de plant, heb ik eenige proeven hierover geno- 



