( 133 ) 



ken dan eene wijziging in den moleculairen toestand der cel- 

 wanden, ten gevolge waarvan die wanden minder doordringbaar 

 voor vocht werden, eene wijziging, die voor als nog door de 

 scheikunde niet is aan te wijzen, maar die stellig met de veran- 

 deringen in imbibitievermogen van de levende cel nauw sa- 

 menhangt. 



Wat eindelijk de oorzaak betreft van dat snelle doorvloeien 

 van vocht, ik geloof, dat die gezocht moet worden juist in het 

 zoo even genoemde imbibitievermogen van den celwand, en dat 

 in dit opzicht mijne proeven steun geven aan de voorstelling 

 van unger, volgens welke de opstijging van het sap in de plant 

 door imbibitie en infiltratie van den celwand zou plaats hebben 

 en langs en in deze vooral opklimmen. Aan capillariteit kan 

 men de gevonden werking bezwaarlijk toeschrijven ; de beweging 

 zou dan alleen in de vaten en in de houtcellen met geopende 

 stippels kunnen plaats hebben. Nu zijn echter de vaten grooten- 

 deels met lucht gevuld ; waar die lucht door het opgegoten vocht 

 niet onmiddellijk en volkomen verjaagd wordt, zal de verplaat- 

 sing zeer bezwaarlijk zijn en uiterst langzaam gaan, zoo als 

 jamin bewezen heeft, terwijl daarvoor in elk geval veel grooter 

 drukking gevorderd wordt, dan die van de 2 a, 3 cent. hooge 

 vochtkolom, welke op de snede stond. Misschien zou de capil- 

 lariteit kunnen verklaren, dat er vocht indringt in de met lucht 

 gevulde gedeelten, maar in de plaats van snel uitvloeien schijnt 

 daaruit terughouding van het opgenomen vocht te moeten volgen. 



Aan zuivere hydrostatische drukking kan hier evenmin gedacht 

 worden. Dan moet de werking bij het begin en het einde der 

 proef, en bij in de verschillende richting geplaatste houtstukken, 

 steeds dezelfde zijn. Zal men osmose voor de oorzaak houden? 

 Ook dit kan ik niet aannemen. Hiervoor is de uitstrooming te 

 onmiddellijk en te snel, hiervoor is ook het verschil in samen- 

 stelling tusschen het opgegoten en het afloopende vocht te ge- 

 ring. Het doorvloeien in beide richtingen is ook bezwaarlijk 

 hiermede te rijmen. 



Ik meen daarom, dat men zich de doorstrooming moet denken 

 als een gevolg van de opneming en geleiding van het opgegoten 

 vocht door de wanden der cellen en vaten. Voor deze voorstel- 

 ling pleit ook dat de in het hout teruggebleven kleurstof in de 



9* 



