( 281 ) 



echter minder, omdat deze viermaal korter zijn, maar in verhou- 

 ding weder iets meer, omdat de verbinding m voorbij het mid- 

 den, en wel naar den kant van A is. 



De onderstelling dat het bolletje p op dezelfde plaats blijft, 

 is ook niet voldoende aanneembaar, vooreerst omdat eene onge- 

 lijke temperatuurs-verandering van de poten van het bokje nood- 

 wendig het boveneinde p moet doen bewegen, naar deze of gene 

 zijde 5 ten tweeden omdat eene buiging van den grond, of eene 

 kleine ongelijke inzakking van één of twee der poten, hetzelfde 

 gevolg moet hebben. De poten van dit bokje staan daarbij niet 

 verder dan 5& centimeters uiteen. 



Dat eene buiging van den grond in den Haarlemmermeer- 

 polder ligt plaats heeft, hebben wij ruimschoots ondervonden. 



Bij eene voorloopige oefening om met den toestel te meten, 

 werden de bokken of schragen eerst eenvoudig nedergezet op 

 den grasrand, op het gras ; het bleek echter spoedig dat zij op 

 die wijze niet voldoende vast stonden. Het gras en de verschil- 

 lende gewassen, die in den grasrand groeiden, hadden, hoe wei- 

 nig ook, toch nog zooveel veerkracht, dat deze niet geheel door 

 liet gewigt van bokken en staven onschadelijk werd. — Hier- 

 toe heeft welligt bijgedragen, dat door de overmatige warmte, 

 zonder regens, het gras en de struiken voor een deel verdord 

 waren. Wij hebben toen beproefd om de bokken of schragen 

 op planken te zetten ; maar deze proef gaf nog minder vol- 

 doende uitkomsten. Ten laatsten heb ik mij bepaald, om on- 

 der elke poot van elke schraag het gras of de struiken met een 

 schop te doen wegsteken, en die poten onmiddellijk op de aarde, 

 die zoo veel mogelijk vast getrapt werd, te laten rusten. Door- 

 gaande, of genoegzaam zonder uitzondering, moesten daarbij die 

 poten — althans 1 of 2 daarvan — opgewigd worden, omdat 

 de grond te ongelijk was. Hiertoe dienden een geheel stel van 

 grootere en kleinere houten wiggen. 



Het bleek bij die eerste proefnemingen echter ook, dat de 

 grond zelf eene merkbare buiging verkreeg enkel door het ge- 

 wigt van een mensch. Wanneer een microscoop gerigt was op 

 een der einden van een viermeter-staaf, en iemand, op den af- 

 stand van 1 a \\ el van den waarnemer bij het microscoop 

 staande zich verplaatste, dan was dit zeer merkbaar in het mi- 



