( 344 ) 



zijn, vermeen ik mij hier meer speciaal te moeten bepalen, 

 mijne gevoelens mede te deelen omtrent de doelmatigheid van 

 het door den Heer de groot voorgestelde, dat de strekking 

 heeft eene meer volledige kennis der lokaliteiten te verkrijgen 

 waar aardolie gevonden wordt, en wijders omtrent de vooruit- 

 zigten die bestaan om door kunstmatige boringen eene grootere 

 hoeveelheid bergolie op Java, dan thans uit de natuurlijke sple- 

 ten opwelt, te verkrijgen. 



// 1°. Wat het eerste punt betreft, het door den Heer de 

 groot gedane voorstel om de Eesidenten van Samarang, Soe- 

 rabaija, Madura en Palembang te verzoeken eene juiste opgave 

 van de verschillende vindplaatsen van aardolie en der hoeveel- 

 heid er van te doen, — dit is zeker zeer doelmatig, aangezien 

 op die wijze en kosteloos eene algemeene en oppervlakkige ken- 

 nis van al die plaatsen en der onzekere hoeveelheid van de op- 

 wellende aardolie aldaar kan verkregen worden. 



// Maar volgens mijne meening zouden niet alleen de Eesiden- 

 ten van Samarang, Soerabaija, Madura en Palembang moeten 

 aangeschreven worden, maar bij vrij ze van circulaire alle Eesi- 

 denten in geheel Nederlandsen -Indië, dewijl het zeker is, dat 

 behalve in de genoemde vier, nog in vele andere residentiën 

 aardoliebronnen worden gevonden. 



// Ik wil slechts twee aanhalen : in de nabijheid van Ipoe (ge- 

 legen tusschen Moko-Moko en Benkoelen) op de Westkust van 

 Sumatra worden bronnen van aardolie gevonden, die rijker zijn 

 dan eenige andere van dien aard op Java ; in de residentie Che- 

 ribon welt op verschillende plaatsen aardolie op. onder anderen 

 te Tji-Oejah in het Kendeng-gebergte bezuiden Koeningan, 

 waar bovendien hoop bestaat om lagen van steenzout of zout- 

 klei aan te treilen; en op den westelijken voet van den G. Tje- 

 rimai in de bedding van den Tji-Bodas (beneden den heuvel 

 G. Wangi) waar in gegravene putten de aardolie zamenloopt en 

 binnen de 24 uren 1/2 voet hoog daarin rijst enz. 



// 2°. Wat aangaat het succes dat kunstmatige aardboringen 

 op bergolie alhier zouden hebben, dit is zeer gering, veel ge- 

 ringer als dat van boring op zout, en wel om volgende reden. 



// Paar al hetgeen men begrijpt onder de namen van naphtha, 

 steenolie, petroleum, berg- of aardolie, dat echter doelmatiger 



