( 346 ) 



voldaan is en gloeijend heete rotsen reeds op geringe diepte 

 beneden de oppervlakte rondom den voet van alle vulkanen 

 moeten aanwezig zijn. dewijl heete dampen en heete bronnen 

 uit de spleten van die rotsen opstijgen en in tientallen van 

 kraters nog gesmolten lava kookt. 



//De hoop om groote hoeveelheden aardolie van Java te ver- 

 krijgen is dus zeer gering. Men zou wel is waar kunnen zeg- 

 gen dat, zoo goed als in het zuidelijk gedeelte van Tjilang- 

 kahan, ook in andere deelen van Java, b. v. in Samarang, 

 sterke en uitgestrekte beddingen van fossiele kolen kunnen be- 

 staan, die echter zonder boring niet ontdekt konden worden, 

 omdat geene opheffingen, geene breukranden voorhanden zijn en 

 de oorspronkelijke horizontale ligwijze van het gebergte weinig 

 is veranderd, — dat dus ook groote hoeveelheden van aardolie 

 in die deelen van het gebergte eenige honderde of duizende 

 voeten diep beneden de oppervlakte besloten kunnen zijn in 

 holen of kloven, waaruit ze geen uitweg kunnen vinden. De 

 mogelijkheid hiervan kan niet geloochend worden. Er be- 

 staat echter een gewigtig argument dat aan het aanwezen van 

 dergelijke onderaard sche ophoopingen van aardolie op Java alle 

 waarschijnlijkheid beneemt. Het geheele eiland namelijk is ten 

 gevolge van de oorspronkelijke werking der vulkanen en der 

 latere aardbevingen zoodanig in ai zijne neptunische en vulka- 

 nische bergen van een gescheurd,, gespleten en met kloven en 

 reten doortrokken, dat het getal van heete bronnen uit die sple- 

 ten te voorschijn komende, of van damp en gassoorten daaruit 

 oprijzende — in vlakten, dalen en bergen — bijna ontelbaar is. 



//Waarom zou nu niet uit eenige van die duizende openingen 

 en spleten die van straat Sunda af tot aan de straat Bali, het 

 fondament, waarvan de oppervlakte het eiland Java is, doorklie- 

 ven, de berg- of aardolie even zoo gemakkelijk een uitweg ge- 

 vonden hebben als die duizende van warme of koude bronnen 

 en dampen, indien zij werkelijk in groote hoeveelheid voorhan- 

 den ware? 



// Bovendien is het vloeibare bitumen van Java en Sumatra 

 geen kleurloos petroleum, maar dikke taai-vloeibare zwartbruine 

 bergteer, die eerst door kunstmatige zuivering en destillatie voor 

 het technisch gebruik geschikt zou kunnen worden gemaakt. 



