( 380 ) 



e ene stoommachine bewogen ventilator, nadat zij door een wa- 

 terregen met waterdamp verzadigd was en hare temperatuur door 

 verwarming der geleidingsbuis door een paar Bunsensche lam- 

 pen gebragt was op die welke de uit de schoorsteen ontwijkende 

 gassen bezaten. 



De ketel zelf, eerst geheel door een muurwerk omgeven, was 

 nog van de buitenlucht afgesloten door een omhulsel van looden 

 buizen waardoor het water werd gevoerd hetwelk tot voeding van 

 den ketel werd gebruikt. De in den ketel gevormde stoom werd, 

 na eerst in een serpentijn te zijn afgekoeld, naar in cubiek-cen- 

 timeters verdeelde ontvangers gebragt en van daar door eene 

 perspomp weder naar den ketel, na alvorens de straks genoemde 

 looden buizen te hebben doorgeloopen en aldus eene bepaalde 

 temperatuur te hebben aangenomen. 



De rook, de gassen en de gevormde waterdamp uit den vuur- 

 haard werden door met water omgeven buizen naar een insge- 

 lijks met water omgeven condensator gevoerd en vervolgens naar 

 den schoorsteen, waarin hunne temperatuur nog werd onderzocht ; 

 deze was meestal een paar graden hooger dan die der omgevende 

 lucht, weshalve, zooals straks is opgemerkt, de lucht tot ver- 

 branding der olie gebruikt vooraf tot de temperatuur der ont- 

 wijkende gassen werd gebragt. De temperatuur van het in een 

 doorloopende stroom gebruikte water tot afkoeling der produk- 

 ten der verbranding werd zoowel bij zijne intrede als bij zijnen 

 uitgang uit den toestel bepaald, terwijl zijne hoeveelheid eveneens 

 gemeten werd. 



Op deze wijze kon, dewijl van de zuurstof en het daaruit 

 gevormde koolzuur de soortelijke warmten gelijk zijn, en de stik- 

 stof bij zijne intrede en zijne verwijdering dezelfde temperatuur 

 had en deze gassen vóór en na evenzeer met waterdamp waren 

 verzadigd, met naauwkeurigheid de door de verbranding der oliën 

 ontwikkelde warmte Q worden bepaald volgens de formule : 



(637 — T) P + K {t — t') 

 Q== _____ 



waarin P het gewigt van den stoom voortgebragt in den ketel, 

 K gewigt van het water gebruikt tot afkoeling der produk- 

 ten der verbranding, l' temperatuur van het water bij de in- 



