( 121 ) 



en in eenc taal uitgedrukt, welke de eenige juiste en on- 

 dubbelzinnige is, namelijk de taal der cijfers, zullen onze 

 nakomelingen, zij het dan ook over eeuwen, in staat stel- 

 len daar met zekerheid te spreken, waar wij ons nog met 

 gissingen behelpen moeten. 



In dat gedeelte der ethnologie, hetwelk men de cranio- 

 logie noemt, heeft men dan ook reeds lang de behoefte aan 

 zulk eene taal ingezien, en niemand, die aanspraak maakt 

 op den naam van een wetenschappelijk natuuronderzoeker 

 te zijn, zal het thans meer wagen eenen schedel te be- 

 schrijven, zonder daarvan althans ook eenige der hoofdaf- 

 metingen op te geven, en toch in weerwil der talrijke on- 

 derzoekingen van velen op dit gebied, had eud. wagner 

 regt, toen hij onlangs ^) klaagde over de groote onzeker- 

 heid, waaronder dit gedeelte onzer natuurkennnis nog ge- 

 bukt gaat, en eenen der beroemdste craniologen van onzen 

 tijd beschuldigde van niet zelden voorbarig geweest te zijn 

 in het maken van gevolgtrekkingen uit een te gering 

 getal van waarnemingen. 



*Het is toch duidelijk, dat wij uit de waarneming van 

 éénen of van eenige weinige schedels nog volstrekt niet 

 besluiten mogen tot den typischen vorm des schedels van 

 eenen geheelen stam, nog veel minder tot dien van een 

 geheel ras. Wat men door typischen vorm verstaat is iets 

 denkbeeldigs, iets dat nimmer volkomen in eenig individu 

 verwezenlijkt, maar het gemeenschappelijk eigendom van een 

 groot aantal individuen is, die allen onderling verschillen. 

 Doch dit verschil beweegt zich tusschen zekere grenzen, en 

 door de gemiddelden te trekken uit vele waarnemingen komt 

 men tot eenen betrekkelijken graad van naauwkeurigheid. 



^) Zoologisch-anthropologische Untersuchunyen , Göttingen 1861. I. p. 4. 



