( 14-^ ) 



instroomende water van buiten af ingebragt worden, om, 

 na kort oponthoud, weder te worden geloosd. 



Onze opmerking, ^in het vroegere Verslag geboekt, dat 

 de Paalworm tot zijne ademhaling helder en zuiver water 

 behoeft (zie bl. 14 en 15) is in het jongste jaar beves- 

 tigd geworden. Aan het Nieuwe Diep deelde men ons 

 mede, dat men aldaar in den drooggem aakten put van het 

 natte Dok heeft waargenomen, dat de palen in de nabij • 

 heid van de secreten der caserne, het minst door den Paal. 

 worm werden aangedaan. Dat de Paalworm in den jare 

 1860 weinig verwoesting te weeg bragt, zal wel ter naau- 

 wernood behoeven gezegd te worden. Omstandigheden te 

 eenenmale verschillende van diegene, welke in de jaren 1858 

 en 1859 heerschten en als ware het daartegenover staande, 

 moesten natuurlijk eene tegenovergestelde uitwerking heb- 

 ben. De lage thermometerstand en de overvloed van zoet 

 water stonden der vermenigvuldiging van den Paalworm 

 in den weg. Hij verdween echter niet, maar blijft in fi- 

 guurlijken zin ons het Waakt voor uwe zeedijken en haven- 

 werken toeroepen. Ten bewijze lasschen- wij hier een' brief 

 van den steeds nog ijverig werkzamen Heer kater in. 



Nieuwendam, December 1860. 



//Door mij werden op den Uden November 1859, 28 April, 

 O Junij en 15 Augustus 1860, eenige latten en stukjes vuren- 

 greenen- en eikenhout alhier in het IJ- water gesteld, vervolgens op 

 onderscheidene tijden dezes jaars daaruit genomen en onderzocht, 

 ten einde na te gaan of daarin, en op welken tijd, Paahvormen 

 mogten zijn gedrongen. 



//Te dien einde zijn de latten geligt en uit het water geno- 

 men op den 28 April, 1, 9, 15, 22 en 29 Junij, 14, 20 en 28 

 Julij, 3, 13, 15 en 27 Augustus, 7, 18 en 26 September, 8, 

 15, 23 en 28 October 1860. 



Het is hierdoor gebleken, dat vóór den 15<^^° Augustus van 



