( 143 ) 



gemeld jaar geeue, en op den 27sten Augustus, de eerste Paal- 

 : wormen in het hout voorkwamen, doch dat na September er 

 geen nieuwe in zijn bijgekomen. 



tfPaalworinen werden waargenomen in de latten, die op 11 

 November 1859, 28 April en 9 Junij 1860 te water waren 

 gesteld, maar niet in diegene, welke daarna op den 15'-ï«" Augus- 

 tus 1860 zijn te water gebragt. Diensvolgens kan in dit jaar 

 de laatste helft der maand Augustus worden aangenomen als 

 het tijdperk der eerste verschijning van Paalwormen in het hout. 



//Het getal in elke lat was zeer gering, althans in verhouding 

 tot de vorige jaren, en bepaalde zich hoogstens tot een twaalf- 

 tal. De oorzaak van dit laat te voorschijn treden, als ook van 

 het geringe getal, zal wel aan den kouden en natten zomer, als 

 ook aan het verminderde zoutgehalte van het U-water, moeten 

 toegeschreven worden. Dit heeft ook nadeelig op den groei 

 der Paalwormen gewerkt ; hoewel ruim twee maanden oud, wa- 

 ren de Paalwormen klein. 



//Omtrent de kokervorming is het volgende opgemerkt : zij kan 

 plaats hebben, al is het kanaal van den Paalworm niet geheel 

 gaaf, mits er slechts gelegenheid voor hem zij, om het kanaal 

 in het hout te verlengen en daarin de kokervorming voort te 

 zetten en te voltooijen. Ten bewijze hiervan strekke, dat door 

 mij in den afgeloopen nazomer een stukje hout uit het water 

 werd geligt, dat met Paalworm bezet was; daarvan kloofde ik 

 een stukje af, met het doel om den Paalworm in zijn kanaal op 

 te sporen, en, zoo het mogelijk was, zijne wijze van werken waar 

 te nemen. 



*Dit gelukte, doch, bij het opensplijten kwetste ik een deel 

 van den kalkachtigen koker, aan het vooreinde, en, tegelijk, een 

 klein gedeelte van het kanaal dat zich in het hout bevond. 

 Edoch, dit ongeluk bragt mij in de gelegenheid om te zien hoe 

 de Paalworm zijn' kalkachtigen koker verlengde, zijn kanaal in 

 het hout dieper groef, en het beschadigde deel van het kanaal 

 door een' nieuwen koker afsloot, waardoor de Paalworm zijnen 

 weg in het hout kon vervolgen. ïot gemelde kokervorming en 

 tot verlenging van het kanaal in het hout, ter lengte van bijna 

 3 m.m., werden vier tot vijf dagen gevorderd. 



// Het was opmerkings waardig te zien, hoe de langzame af- 



