( 144 ) 



scheiding der stof, voor den kalkaclitigen koker benoodigd, van 

 het ligchaam als ware *t uitging en zich aan het bestaande deel 

 van den koker aanvoegde, totdat deze zich aan het hout had 

 aangesloten, en hierdoor de Paalworm voor mij onzigtbaar werd. 

 // Nog een enkel woord omtrent de wijze, waarop de Paalworm 

 het kanaal in het hout vormt. 



*Het stukje hout waarin gemelde kokervorming geschiedde, 

 was een klein, vierzijdig, langwerpig vuren stukje, door mij ho- 

 rizontaal op den bodem van een' met U-water gevulden schotel 

 geplaatst. 



u Het kanaal, waarin de Paalworm zich bevond, lag in de 

 rigting der houtvezels en derhalve in de lengte. Wanneer men 

 zich het stukje hout aldus geplaatst voorstelt, dan zal, natuur- 

 lijk, het kanaal, waarin zich de Paalworm bevindt, eene onder- 

 en bovenzijde, als ook een' regter- en linkerwand hebben. 



//De Paalworm nu, in deze horizontale ligging eenigen tijd 

 geplaatst geweest zijnde, ving zijnen arbeid in het hout, tot ver- 

 lenging van het kanaal, op de volgende wijze aan. Hij kvvam 

 liingzamerhand uit den koker, waarin hij zich terug getrokken 

 had, te voorschijn, kroop met den voet voorwaarts en betastte 

 vervolgens het reeds aanwezige kanaal, dat hij al verder wilde 

 verlengen. 



// Aan het einde van dit kanaal gekomen, vond hij den weg 

 versperd, en nam hij zijne schelpen te baat. Hij begon zich 

 te bewegen, eerst langzaam achterwaarts, daarna, bij versnelde 

 beweging, voorwaarts. 



// Zoodanige beweging brengt een* stoot voort. Na dezen vol- 

 bragt te hebben, zette hij den voet uit, waardoor zijne schelpen 

 de zijwanden van het kanaal aanraakten, en deed nu wederom 

 eene langzame beweging aehterwaarts, waardoor hij de hout- 

 wanden met de schelpen afraspte. Daarna verplaatste hij het 

 ligchaam een weinig, hetzij regts of links, en ging alweder 

 met een' snellen stoot voorwaarts, en met eene langzame be- 

 weging achterwaarts, om op nieuw dezen heen- en wedergang, 

 met eene kleine verandering van het ligchaam, te vervolgen. 

 Aldus ging hij voort van onderen op, langs de regterzijde, naar 

 boven ; daarna, langs dienzelfden weg terug, naar beneden, en 

 ving aan, wederom van onderen op, langs de linker zijde naar 



