( 158 ) 



onderscheiding van tubercula miliaria, tuberculeuse granu- 

 latie, tuberculeuse infiltratie en geënkysteerde tuberkels, die 

 door EAYLE en laennec deels aangenomen deels bestreden 

 wordt, en vestigt daarna de aandacht op de vraag wat meji 

 dan eigenlijk onder tuberkels te verstaan hebbe. 



Wat de ontleedkundige beschrijving aangaat, aanvanke- 

 lijk was men het daaromtrent in de hoofdzaken eens, en 

 nog wordt zij ongeveer even als vroeger aangenomen, hoe- 

 zeer de onderscheiding van gele en grijze tuberkels bij 

 ROKiïANSKY als ccue verdere uitbreiding van de vroegere 

 opvatting kan genoemd worden. Intusschen is men, van het 

 oorspronkelijke denkbeeld uitgaande, van lieverlede er toe 

 gekomen ook daar tuberkels aan te nemen, waar geene vor- 

 men van knobbeltjes gevonden worden en, omgekeerd, heeft 

 men wel moeten toestemmen, dat vele knobbeltjes, bijv. de 

 kleine kankerknobbeltjes, iets geheel anders zijn dan de 

 hier bedoelde tubercula. Het is dus noodig te vragen wat 

 dan eigenlijk het wezen der tuberkels daarstelt. Om tot de 

 kennis hiervan te komen, heeft men, volgens Spreker, op het 

 oog te houden de rigting onzer histologische studie en na- 

 sporingen. Bij de leer der exsudaatvorming en der vorming 

 in cellen en weefsel uit zich-organiserend blastema kan men 

 zich bepalen tot de stelling, dat het eigenaardige vormsels 

 uit het blastema waren. Zoo ontstond dus het begrip van 

 specifieke tuberkelligchaampjes, welk begrip evenwel thans 

 volledig voor eene betere opvatting heeft plaats gemaakt 

 om daarin alleen onvolledige cellen of kernen te zien. 

 Maar dan blijft nog de vraag, in welk weefsel ziekelijk pro- 

 dukt afgescheiden wordt, .en wijst de Spreker er op, hoe 

 zoowel de oppervlakte der longblaadjes als het interstitiëel 

 weefsel door de onderzoekingen aangewezen is als het punt 

 van uitgang. — Doch wanneer men, in overeenstemming met 

 de nieuwere rigting in de ziektekundige ontleedkunde, de 

 stelling tot grondslag neemt van de vorming der cel uit 



