( 293 ) 



Ier, gelijk ik mij ook met de motiveii en consideratiën, 

 waarop het voorstel rust, over 't geheel zeer wel kan ver- 

 eenigen. Ik acht het althans niet noodig bij bijzonderheden, 

 waaromtrent ik misschien anders zou denken, thans afzon- 

 derlijk stil te staan. Ik mag echter niet ontveinzen, dat- 

 er zich tegen dit voorstel zelven bij mij bedenkingen voor- 

 doen, die, zoo ze niet kunnen worden opgeheven, mij zou- 

 den doen betwijfelen, of ik aan de Afdeeling de uitvoering 

 van dit voorstel wel mag aanraden. 



De eerste bedenking, die ontstaat, is deze: of men zich 

 op de genomen maten wel genoegzaam zal kunnen verla- 

 ten. Elk, die zich met schedelafmetingen heeft bezig ge- 

 houden, weet dat deze, hoe eenvoudig schijnbaar, zeer tijd- 

 roovend zijn, en dat, wanneer men ze naauwkeurig verri"- 

 ten wil, hierbij veel behoedzaamheid moet worden in acht 

 genomen. En is dit reeds waar bij in verzamelingen be- 

 waarde schedels, die men in de hand nemen en naar wil- 

 lekeur wenden en draaijen kan, hoe veel meer zal het gel- 

 den van hoofden, die, aan het levend ligchaam verbonden, 

 zulke manupilatiën niet gedoogen. 



Eene tweede bedenking betreft de nuttigheid dezer af- 

 metingen, al vooronderstellen wij, dat zij, door verschillende 

 personen genomen, alle mogelijke waarborgen van getrouw- 

 heid opleveren. Het is bekend, dat er een groot verschil 

 is tusschen afmetingen op het hoofd van een levend indi- 

 vidu genomen en tusschen afmetingen op eenen van huid 

 en haar en van alle weeke deelen ontdanen schedel. Om 

 nu niet te spreken van de meer of min spaarzame haar- 

 bedekkiug, die bij een en hetzelfde individu op onderschei- 

 dene tijden zeer ongelijke uitkomsten van dezelfde afmetin- 

 gen geven zou. Maar er is eene andere bedenking van 

 meer algemeenen aard De afmetingen, waarvan de ethno- 

 graphen zich ter onderscheiding van nationale schedels be- 

 dienen, zijn genomen op schedels, gelijk die in ontleedkun- 



