( 87 ) 



lijk geplaatst werd. In de nabijheid van den evenaar, en 

 op de reis naar Macao en terug bleek er weinig of geen 

 verschil tusschen de waargenomen hoeken, in de hut of in 

 de Jcerk te bestaan. Dit gaf aanleiding, dat op verscheidene 

 dagen, wanneer er welligt ook minder gelegenheid was om 

 het .kompas te verplaatsen, de hoek der naalden alleen in 

 de hut is waargenomen. Na het vertrek van Batavia naar 

 Holland, toen men op grooter breedten kwam, bleek echter 

 dat er meer en meer een verschil bestond tusschen de hoe- 

 ken in de hut en de hoeken in de kerk, hetgeen een na- 

 tuurlijk gevolg was van de magnetische werking van het 

 ijzer, dat bij den bouw van het schip aan de boorden ge- 

 bezigd was, en .waar men in de hut natuurlijk veel nader 

 bij was, dan in de kerk. Van toen af zijn de hoeken, 

 bijna geregeld dubbel waargenomen, in de hut en in de 

 kerk, alleen dan, wanneer weer en wind, en de daarmede 

 in verband staande werkzaamheden het niet toelieten, is 

 alleen in de hut waargenomen. 



De plaats van het kompas in de kerk op de tafel is, na 

 de terugkomst van het schip alhier, gebleken zeer gelukkig 

 gekozen te zijn, want bij verschillende koersen bleef de hoek 

 in de kerk bijna dezelfde, hetgeen in de hut natuurlijk het 

 geval niet was, en ook niet zoo goed noch in de kajuit, 

 noch op het dek, bij het stuur-kompas, plaats had. — De 

 waarnemingen in de kerk zijn dus als genoegzaam vrij van 

 magnetische verstoring door het scheepsijzer te beschouwen, 

 althans voor de breedten waar het schip geweest is. 



De waarnemingen waarop de volgende intensiteits bepa- 

 lingen berusten, zijn nu, naar tijdsorde genomen, de volgende : 

 Den 18^«" en ID^^^" April 1860. 



Ter reede van Batavia. Afstand der naalden ==125 mm. 



Koers of voorlig- 

 gende streek. In de Hut. In de Kerk. In de Kajuit. 



Nt. W 48",36 5w. 47^50 2 M^ 47%0 2 w. 



