( 170 ) 



Heeren kam en van de sande bakhuyzen, aanvankelijk on- 

 der mijn oog. Van het minder gevaarlijke werd allengs 

 tot liet meer gevaarlijke opgeklommen, tot dat ik de vol- 

 ledige behandeling van het werktuig, ook in mijne afwe- 

 zigheid, den genoemden Heeren kon toevertrouwen. De 

 waarneminc^en, wier uikomsten ik hier heb mede te dee- 

 len, behooren tot die, welke, zonder mijne onmiddellijke 

 medewerking, door den Heer kam en hoofdzakelijk door 

 den Heer van de sande bakhuyzen zijn ten uitvoer ge- 

 bragt. 



Naar de vroeger vermelde theorie van bessel moet men, 

 om de hoogte van eene ster, bevrijd van den invloed der 

 buiging der werktuigs, te verkrijgen, vier waarnemingen 

 met elkander verbinden. Men rigt den kijker op het he- 

 mellicht en leest de aanwijzing der mikroskopen op den 

 verdeelden cirkel af. Vervolgens rigt men den kijker op 

 het beeld van het hemellicht, gezien door terugkaatsing op 

 de oppervlakte van een kwikzilverbad, en herhaalt de af- 

 lezing van de aanwijzing der mikroskopen. Het halve ver- 

 schil tusschen de middentallen van beide aflezingen geeft 

 eene voorloopige bepaling der Meridiaanshoogte van het 

 hemellicht. Nu wordt hét werktuig op zijne pannen om- 

 gelegd, zoodat de tappen der horizontale as, om welke het 

 werktuig wordt ombewogen, elkanders plaatsen verwisselen. 

 Daarna wordt de geheele bewerking herhaald en alzoo eene 

 nieuwe bepaling van de Meridiaanshoogte der ster verkre- 

 gen. Het midden tusschen de twee aldus verkregene uit- 

 komsten voor de Meridiaanshoogte der ster moet hare 

 juiste waarde geven, vrij van den invloed der buiging. 

 Bepaalt men alzoo de Meridiaanshoogte van de poolster 

 of van eene andere circumpolaire ster, bij hare bovenste 

 en onderste culminatie, zoo geeft de halve som de pools- 

 hoogte der plaats en het halve verschil den poolsafstand 

 der ster. Indien de ster, zoo als de poolster, zich langzaam 



