( 170 ) 



Bij de beoordeeling van de naauwkeurigheid, die de 

 waarnemers te Leiden bereikten, kunnen de getallen der 

 kolommen C en D niet in aanmerking worden genomen 

 en zij laten zelfs geene uitspraak toe ov^er de standvas- 

 tigheid des werktuigs. Die getallen liangen namelijk van 

 het nulpunt der cirkels af, dat zich verandert, zoo dikwijls 

 als rnen de mikroskopen aanraakt, en de oogbuizen der 

 mikroskopen moesten gestadig worden verzet, omdat nu 

 eens waarnemingen met mijne verouderde verziende oogen 

 en dan weder met de gewoonlijk eenigzins bijziende oogen 

 der jeugd geschiedden. Het is klaar dat de mikroskopen, 

 tusschen en onder de waarnemingen, die met elkander ver- 

 bonden moesten worden, volstrekt niet werden aangeroerd. 

 De vraarschijnlijke fout van elk der getallen, in kolom E 

 voorkomende, is de eenige maatstaf der bereikte naauw- 

 keurigheid en zij moet vergeleken worden bij de waarschijn- 

 lijke fout der uitkomsten, op dezelfde wijze als bij ons, 

 door BESSEL verkregen. 



De uitkomsten der waarnemingen door bessel omtrent 

 de poolster volbragt, zijn, in den vorm van de voorgaande 

 tabellen, zamengesteld op blz. LVIl tot LIX, van het 

 27^*^ deel der Astronomische Beohachtungeu auf der kö- 

 niglichen U niv er siiatS' Ster nw arte in Köniysherg, Bessel was 

 omtrent drie jaren met zijn onderzoek bezig en verkreeg 

 vier reeksen, elke van 29 tot 33 bepalingen. In den tijd 

 van zes weken verkregen de waarnemers te Leiden vier 

 reeksen, elke van 10 tot 13 bepalingen, en werden zij in 

 de maand October zeer door het weder begunstigd, zoo 

 hebben zij zich ook nu en dan met eenen minder gunsti- 

 gen toestand der lucht beholpen. De Heer van de sande 

 bakhuyzen heeft uit elke der door bessel volbragte reek- 

 sen van waarnemingen de waarschijnlijke fout van elke 

 zijner bepalingen van de Meridiaanshoogte der poolster af- 

 geleid en verkreeg de volgende uitkomsten: 



12* 



