( 1«6 ) 



woordigen toestand der sterrekunde, hare bepaling volstrekt 

 niet mag verwaarloosd worden. Bij den cirkel van eepsold 

 te Koningsbergen zijn die fouten, in het algemeen, niet min- 

 der groot dan bij dien van pistor en martins te Leiden. 

 Ongelukkiglijk is het volstrekt onmogelijk de fouten van 

 alle strepen te bepalen, die o.p de verdeelingen der cirkels 

 voorkomen en is het reeds bezwarend genoeg dit onder- 

 zoek over de strepen uit te strekken, die bij de waarne- 

 ming der 36 fundamentaal-sterren worden aangev/end. Ik 

 moet mij hier van mededeelingen onthouden omtrent het 

 onderzoek der verdeelingsstrepen, dat alhier tot nu toe is 

 volbragt en later volbragt zal worden, zoo als ook van de 

 maatregelen, die ik noodig acht om de scherpte der afle- 

 zingen, bij den Meridiaan-cirkel van pistor en martins te 

 vergrooten. Dit doel zoude bereikt kunnen worden • met 

 geringe uitgaven, maar voor welke mij nu de middelen 

 ontbreken. 



De theorie van bessel, volgens welke men, door eene 

 zamenstelling van vier waarnemingen, de Meridiaanshoogte 

 van een hemellicht verkrijgt, bevrijd van den invloed der 

 buiging, die het werktuig door zijn gewigt ondergaat, is 

 zeer schoon, maar hare toepassing is zoo bewerkelijk, dat 

 deze jaren arbeids vordert, al wordt zij alleenlijk over de 

 36 fundamentaal-sterren uitgestrekt. Bij de bewegelijke lig- 

 chamen des zonnestelsels is hare toepassing altijd onmoge- 

 lijk en zij is ook onuitvoerbaar, als men de plaatsen van 

 honderden of duizenden sterren te bepalen heeft. De theorie 

 van BESSEL is ook, voor zoo ver mij bekend is, nog al- 

 leenlijk door hem zelven op de fundamentaal-sterren en door 

 weinigen anderen alleenlijk op de poolster volledig toege- 

 past, ofschoon reeds voor eenige tientallen van jaren, naar 

 zijn voorschrift en voorbeeld, het teruggekaatst beeld der 



