{ 1S7 ) 



sterreu werd waargenomen. Is het noodzakelijk, zoo veel 

 mogelijk, spoed met naauwkeurigheid te vereenigen, zoo 

 bepaalt men thans de Meridiaanshoogte van een hemellicht, 

 bij voorkeur, met den collimator van bohnenbekger, ter- 

 wijl dan verder de naauwkeurig bepaalde poolshoogte der 

 plaats de Afwijking van het hemellicht doet kennen. Op 

 de steenen fundering des werktuigs, onder het midden des 

 kijkers, wordt een, met kwikzilver gevulde bak geplaatst 

 en de kijker wordt gebragt in een' vertikalen stand, met 

 zijn voorwerpglas naar beneden. De stralen van het snij- 

 punt der middendraden, in het brandpunt gespannen, val- 

 len, evenwijdig aan elkander, door het voorwerpglas, op 

 den kwikspiegel en worden, evenwijdig aan elkander, naar 

 het voorwerpglas teruggekaatst. Nevens het . snijpunt der 

 middendraden moet alzoo, bij eene behoorlijke verlichting, 

 zijn beeld door de oogbuis worden gezien en valt dat beeld 

 met het snijpunt zelf volkomen te zamen, zoo is de colli- 

 matie-}ijn des kijkers volkomen naar het Nadir gerigt. Leest 

 men, bij dien stand des kijkers, de mikroskopen af en her- 

 haalt men die aflezing, als de collimatie-lijn des kijkers op 

 eene ster is gerigt, zoo geeft het verschil natuurlijkerwijze 

 den hoek dien de ster met het Nadir maakt, dien men 

 slechts met 90° behoeft te verminderen om de hoogte der 

 ster te verkrijgen. Heeft men het werktuig en zijne hulp- 

 toestellen zoodanig ingerigt, dat deze zoogeuoemde Nadir- 

 bepaliug, telkens voor en na, en ook onder eene reeks 

 van waarnemingen, volbragt kan worden, zoo als dit te 

 Leiden het geval is, zoo is men nagenoeg onafhankelijk 

 van eene verandering in den stand des werktuigs en van 

 eene mogelijke onderlinge verplaatsing zijner deelen. De 

 uitkomsten zijn dan echter niet van den invloed der bui- 

 ging bevrijd, die, zoo goed als het geschieden kan, afzon- 

 derlijk bepaald en in rekening gebragt moet worden. 

 Eene proeve van Meridiaanshoogten, met den Meridi- 



