( 1'J^J ) 



cbllimator van bohnenberger bepaald en op bladz. LYII 

 van liet 27^^^ deel der Königsh. Beoh. zijn de daaruit af- 

 geleide Zeniths -afstanden der poolster medegedeeld. Neemt 

 men daaruit alleenlijk die, welke op de regtstreeksche waarne- 

 ming der ster betrekking hebben, zoo heeft men 98 uitkom- 

 sten, uit welke de Heer van de sande bakhuyzen heeft af- 

 geleid, dat de waarschijnlijke fout van eiken Zeniths-afstand of 

 Meridiaanshoogte door bessel bepaald, een bedrag heeft van : 



0".45S. 



Hieruit blijkt dat ook de, op zich zelf staande, Meri- 

 diaanshoogten der hemellichten, uit Nadir -waarnemingen 

 afgeleid, te Leiden veel naauwkeuriger worden bepaald, dan 

 dit door bessel geschiedde. 



Omtrent het volstrekt bedrag der buiging zijn hier reeds 

 zoo vele onderzoekingen in het werk gesteld, dat ik daar- 

 over eene uitgebreide verhandeling zoude kunnen schrijven. 

 Ik kan die onderzoekingen, welke nergens tot de gewenschte 

 uitkomsten hebben geleid, nog geenszins als gesloten be- 

 schouwen en ik hoop daarop terug te komen, als zij tot een 

 gelukkig einde zullen zijn gebragt. Voorloopig kan ik me- 

 dedeelen, dat de uitkomsten voor het bedrag der buiging, 

 alhier uit de waarneming der poolster afgeleid, beter met 

 elkander overeenstemmen, dan dit het geval is bij de waar- 

 nemingen van bessel. 



De waarnemingen en onderzoekingen tot welke de Me- 

 ridiaan-cirkel te Leiden reeds aanleiding heeft gegeven, zijn 

 zoo talrijk, dat ik daarvan slechts een klein gedeelte kan 

 vermelden, zonder deze bijdrage eene al te groote uitge- 

 breidheid te geven en ik zal mij daarom, voor het oogen- 

 blik, bij het medegedeelde bepalen. Het zal, zoo ik ver- 

 trouw, toereikend zijn om voorloopig door feiten aan te 

 toonen, dat reeds de eerste voortbrengselen van het hoofd- 

 werktuig der nieuwe sterrewacht te Leiden, de beroemde 

 waarnemingen, met welke bessel zijne loopbaan besloot, in 

 naauwkeurigheid aanmerkelijk overtreffen. 



