( 3 ) 



periodieke termen onjuist in tafel gebragt^ dan zullen zelfs 

 strikt naauwkeurige av aarnemingen telkens andere correcties 

 voor de gezochte grootheden opleveren. Dat dit ook het 

 geval ge\A^eest is, is den sterrekundigen bekend, en zal ook 

 uit het onderstaande blijken. 



De eerste bepaling van den straal der maan, die eenig- 

 zins op hooge naauwkeurigheid konde aanspraak maken, 

 dagteekent van het einde der vorige eeuw en is van lalande 

 afkomstig. Zijn onderzoek daaromtrent is in de Mêtnoires 

 de f Académie de Paris voor 1788 nedergelegd, die hier 

 te Batavia niet aanwezig zijn. 



Kort daarop hervatte bükg het onderzoek en vond voor 

 de halve middellijn 933, "69 (Wiener Ephemeriden, 1795). 

 Lalande zegt over dit resultaat in eenen brief aan von 

 ZACH van 26 Maart 1795. f/ In den Wiener Ephemeriden 

 t/liat Hr, ]3ÜRf4 eine grosse Abhandlung über den Durch- 

 II messer aus Sternhedeckungen hergeleitet, eingerükt, allein er 

 f/Jindel 2 Sekunden mehr für den Halbmesser als ich, — 

 // ich kann schwerlich daran glauben" "^j. Daar nu wer- 

 kelijk de bepaling van buiig omtrent twee sekunden is 

 gebleken te groot te zijn, zoo moet de bepaling van la- 

 lande zeer naauwkeurig zijn. 



De waarde, door burg gevonden, gebruikte hij ook in 

 zijne maanstafels, die in 1806 verschenen. Zij was uit 

 sterrebedekkingen afgeleid en kwam geheel overeen met het 

 resultaat van onmiddelijke metingen met een objectief-mi- 

 krometer van DOLLOND, door triesnecker volbragt. Of 

 zulk een instrument nogtans, van dien tijd, bij het meten 

 der middellijn der maan eene zekerheid van vier sekunden 

 verschaffen kon, zou nog een punt van nader onderzoek 

 moeten uitmaken. 



Von ZACH opperde in 1808 het denkbeeld, den straal 



*) Aslionomisches Jahrbuch, Zweyter Supplement-band, 1)1. 93. 



