( 105 ) 



noordwaarts stroomende, het iioord-duitsclie diluvium door- 

 snijden, alle voormaals eenen meer westwaarts gerigten loop 

 gehad hebben; dat de Weichsel zich in de Oder, de Oder 

 in de Elbe, de Elbe zelfs zich in de Wezer heeft uitgestort. 

 Daarom kwam het mij der moeite waard voor, om te onder- 

 zoeken of dit zelfde welligt ook bij den Ehijn waar te ne- 

 men ware; of die zich voormaals ook in de Maas had 

 uitgestort, op de hoogte van Goch en Gennep, door de 

 valleijen, welke de Spanjaarden en de Eranschen gebruikt 

 hebben voor het trekken van de Possa Eugenia en de 

 Noorder vaart. 



Uit de waterpassingen voor het aanleggen deze vaarten 

 gedaan, blijkt het, dat buitengewoon hoog water te Neuss 

 (39,96 el -p A. P.) anderhalf el hooger staat dan het water 

 in de Niers te Yeerssen (38,41 -f- ^- !*•) ^^ <^^^t er dus rhijn- 

 water door het Niersbedde in de Maas kan loopen, zijnde de 

 Niers te Gelder 25,41 el. De Landwehrbach schijnt ten hoog- 

 ste op 30 el te liggen. Buitengewoon hoog water te Meurs 

 kan tot 31 el klimmen; en alzoo kan ook deze vallei rhijn- 

 water naar de Niers en de Maas brenj^en. — Daarenboven 

 pleiten voor de meening, dat hier een oud rivierbed aan- 

 wezig is, ook de uitgestrekte kleilanden die om Goch, 

 Gelder, Crefeld enz. liggen. 



Ik heb beproefd om mij op de plaats zelve ten dien 

 aanzien te overtuigen, en de meening bevestigd gevonden^ 

 maar in eenen geheel anderen zin dan ik mij aanvankelijk 

 had voorgesteld. 



De tegenwoordige Rhijn kan, bij buitengewoon hoogen 

 stand, wel water door de Niers en de Landwehrbach in 

 de Maas brengen, maar uit dit water kunnen de bedoelde 

 kleilanden niet bezonken zijn; want deze liggen zeer veel, 

 ten minste vijf el hooger dan de bedden en de oeverlanden, 

 of de stroomdalen dezer beiden riviertjes. Deze hooglig- 

 gende, vlakke kleilanden kunnen dus niet uit de tegenwoor- 



