{ 138 ) 



zeer gering, eii is daarna telkens verijdeld geworden bij elke 

 nieuwe aankondiging van gevonden mergel. Yoor den land- 

 bouw bruikbare en bereikbare mergelbeddingen, gelijk die 

 buiten onze grenzen veelvuldig voorkomen, bezitten wij niet 

 dan bij enkele uitzonderingen, en deze zullen, naar alle 

 Avaarscliijnlijkheid, ook nimmer gevonden worden ; maar daar- 

 om zijn evenwel vele onzer landbouwers niet geheel en al 

 verstoken van de mogelijkheid om met kalk te mesten; ge- 

 lijk zij dien. dan ook, gedeeltelijk veel meer dan hun zelven 

 bekend is, bezigen. Dit gebruik kan zich zeer aanmerkelijk 

 uitbreiden, en met der tijd zal dit ook wel geschieden; 

 maar onze Nederlandsche landbouwers staan, over het alge- 

 meen, op eenen te lagen trap van wetenschappelijke ont- 

 wikkeling, dan dat men eene andere, dan eene zeer lang- 

 zame uitbreiding zoude kunnen verwachten. Uiterst zelden 

 zijn zij, "Wetenschappelijk, van het voordeelige eener zaak te 

 overtuigen; dat voordeel moet jaren lang, in de beurs, ge- 

 voeld worden om ingang te vinden ; en het kan niet anders 

 of zulk eene wdjze van overtuigen moet zeer langdurig en, 

 ik mag niet nalaten dit er bij te voegen, tevens zeer kost- 

 baar zijn. 



Ik zal trachten om hier een overzisrt te jjeven van alles 

 wat men thans weet, ten aanzien van den voorhanden mer- 

 gel en kalk en van het mergelen en kalken in Nederland ■^). 



De waarde van de voor onzen landbouw bereikbare mer- 

 gels staat in regtstreeksche verhouding met de hoeveelheid 

 koolzuren kalk, welke zij bevatten. Zwavelzure kalk of gips 

 en phosphorus bezitten zij of in het geheel niet, of te wei- 

 nig, dan dat die in aanmerking zouden kunnen komen. 

 Het is mij nog niet gebleken, of de vruchtbaarheid van de 



*) Van alle mergels on kalken, waarover hier gesproken zal -wor- 

 den, zijn stalen voorhanden in de geologische verzameling, welke op 

 het Taviljoen te Haarlem, door mij bijcengcbragt is. 



